Browsed by
Etiket: H.323

ENUM Nedir? ENUM Sözdizimi

ENUM Nedir? ENUM Sözdizimi

ENUM (Telephone Number Mapping, E.164 Number to URI Mapping), telefon numaralarını URI formatına (isim@domain) çeviren bir adresleme protokolüdür. Bu sayede bir telefon numarasını çevirerek bir SIP, H.323 veya başka bir İnternet telefon kullanıcısına erişebilirsiniz.

ENUM fonksiyonunu kullanıcıların dünyanın her yerinde aynı numarayla, en kaliteli ve en ucuz yolla, ulaşılabilir olmasını amaçlar. ENUM, bir telefon numarasını DNS sisteminde bulunan bir İnternet adresi ile eşleştirir. Böylece, bir ENUM numarasına sahip olan bir kullanıcı, çağrının yönlendirileceği DNS kaydını yayınlayabilir. Hatta farklı arama türleri için (faks, video vb.) farklı yollar tanımlanabilir.

Bir ENUM kaydını bir alan adı alır gibi edinmeniz mümkün. Günümüzde pek çok kayıt hizmeti veren yer ve VoIP servis sağlayıcıları üzerinden bu kaydı ücretsiz olarak edinebilirsiniz.

ENUM Sözdizimi

ENUM, normal telefon (E.164) numaralarının, e164.arpa ile biten DNS adları olarak gösterilmesini sağlar. Bir numara önceden tanımlanmış bir veya daha fazla servis için çözülebilir.

Örneğin, +90-312-555-1234 telefon numarası, aşağıdaki kuralları RFC 3761‘de tanımlanan ve aşağıda belirtilen kurallardan geçtikten sonra 4.3.2.1.5.5.5.2.1.3.0.9.e164.arpa olarak gösterilir:

  1. Rakamlar hariç tüm karakterleri kaldırılır. (“+90-312-555-1234”, “903125551234” olur)
  2. Her sayı arasına nokta (“.”) koyulur. (“9.0.3.1.2.5.5.5.1.2.3.4”)
  3. Rakamların sırası ters çevirilir. (“4.3.2.1.5.5.5.2.1.3.0.9”)
  4. Dizinin sonuna “.e164.arpa” eklenir. (“4.3.2.1.5.5.5.2.1.3.0.9.arpa”)

Bu sözdiziminin cevaplandırılabilmesi için DNS sunucusunda şuna benzer bir kaydın bulunması gerekir:

$ORIGIN 4.3.2.1.5.5.5.2.1.3.0.9.arpa.
   NAPTR 10 100 "u" "E2U+sip" "!^.*$!sip:fatih.erikci@fatiherikci.com!" .
   NAPTR 10 101 "u" "E2U+h323" "!^.*$!h323:fatih.erikci@fatiherikci.com!" .
   NAPTR 10 102 "u" "E2U+msg" "!^.*$!mailto:fatih.erikci@fatiherikci.com!" . 

Bu kayıtta 4.3.2.1.5.5.5.2.1.3.0.9.arpa alanı için sıralı olarak üç farklı yönlendirme görüyorsunuz. 1. olarak SIP, ikinci H.323 ve üçüncü olarak SMTP cevabı dönmektedir, ilgili cihaz bu kayıtları kullanarak hangi servis ile iletişim kuracağını seçer.

Nasıl Çalışır?

ENUM’ın çalışma prensibi aslında Internet’te sürekli kullandığımız DNS sorgularına benzer. Sorgularda DNS NAPTR kaynak kayıtları kullanılır.

Bir ENUM Sorgusu ve Çağrısı
Bir ENUM Sorgusu ve Çağrısı
  1. Telefon bir E.164 numarası arar (+90-312-555-1234)
  2. Gateway bunu bir sözdizimine çevirir (4.3.2.1.5.5.5.2.1.3.0.9.e164.arpa) ve DNS sunucusuna sorar.
  3. DNS sunucusu bu sorguya bir URI (sip:fatih.erikci@fatiherikci.com) ile karşılık verir.
  4. Gateway artık çağrıyı bir SIP URI çağrısı olarak SIP sunucusuna gönderir.
  5. SIP sunucusu URI ile kayıtlı olan IP telefonu çaldırır.
Cisco Meeting Server : H.323 Aramaları Etkinleştirmek

Cisco Meeting Server : H.323 Aramaları Etkinleştirmek

Merhaba, bu yazıda Cisco Meeting Server üzerinde H.323 Gateway fonksiyonunun nasıl aktif hale getirip H.323 çağrılarının karşılanabileceğini, ve ilgili konfigürasyon parametrelerini bulabilirsiniz.

Cisco Meeting Server bildiğiniz üzere SIP protokolü ile çalışan bir sunucu. Dolayısı ile CMS’e doğru gelen H.323 çağrıları karşılayabilmek için arada protokol dönüşümünü yapan bir gateway modülü mevcut. Eğer mevcut video konferans altyapınızda H.323 kullanıyorsanız ya da H.323 cihazlarınız varsa CMS ile entegrasyonu sağlamak için CMS üzerinde H.323 gateway özelliğini açabilirsiniz.

CMS İçindeki H.323 Gateway Modülü ve Protokol Dönüşümü

Cisco Meeting Server H.323 Konfigürasyon Adımları

CMS üzerinde H.323 Gateway modülünü aktif etmek için komut satırını kullanmamız gerekiyor. CMS’e SSH üzerinden bağlandıktan sonra aşağıdaki komutları girerek modülü aktif hale getirebilirsiniz.

İlk olarak gateway modüülü üzerinde H.323 & SIP çağrıları için dinlenmesi gereken arayüzü tanımlıyoruz:

h323_gateway h323 interfaces a 
h323_gateway sip interfaces a

CMS’in mevcut SIP sinyalleşmesi ile karışmaması adına H.323’ten SIP’e dönüştürülen mesajlar için kullanılacak, 5060 ve 5061 den farklı bir SIP portu tanımlıyoruz:

h323_gateway sip port 6061

H.323-SIP çağrıları için SIP proxy adresini (aslında sunucunun kendisi) tanımlıyoruz:

h323_gateway sip proxy 127.0.0.1

Daha sonra güvenli bağlantılar için H.323 gateway tarafından kullanılacak key-sertifika zincirini tanımlıyoruz:

h323_gateway certs cms1.key cms1.cer CA.cer

SIP’e dönüştürülen çağrılar için içeride “Incoming calls” tanımları ile eşleşebilmesi için SIP domain adını tanımlıyoruz:

h323_gateway sip_domain test.local
CMS Incoming Calls Ayarları

Son olarak da gateway modülünü aktif hale getiriyoruz:

h323_gateway enable

H.323 Gateway modülünün durumu ile ilgili bilgi almak isterseniz aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:

h323_gateway 
CMS H.323 Gateway Durum Bilgisi

Bu adımlardan sonra CMS’e doğru H.323 çağrılar yapabilirsiniz. Yapılan H.323 çağrılar CMS içinde SIP’e çevrildiği için GUI’de çağrıları SIP çağrısı olarak göreceksiniz.

Bu adımları ayrıca aşağıdaki video üzerinden de takip edebilirsiniz :

CMS Üzerinde H.323 Çağrıları Aktif Etmek
CUBE Debug Mesajlarını Filtrelemek

CUBE Debug Mesajlarını Filtrelemek

Eğer VoIP teknolojileri alanında çalışıyor ve bir şekilde Cisco CUBE ile ses iletimi projelerinde yer alıyorsanız/aldıysanız zaman zaman oluşan sorunları tespit edebilmek ve bu sorunları çözebilmek için CUBE üzerinde debug komutlarını çalıştırmanız gerektiğini tecrübe etmişsinizdir. Bu yazımda çalıştıracağınız debug komutlarını nasıl filtreleyip çıktıların arasında kaybolmaktan nasıl kurtulabileceğinizi bulabilirsiniz.

Büyük kuruluşlar, çağrı merkezleri gibi ses trafiğinin yoğun olduğu yerlerde eğer CUBE kullanılıyor ise cihaz üzerinden yüzlerce çağrı geçtiğini görmeniz mümkün. Eğer spesifik bir problemi inceliyor iseniz toptan aldığınız debug çıktıları arasında ilgili mesajları bulmak size oldukça zaman kaybettirebilir. Bu durumda ilgili debug komutlarını, aramak istediğiniz özel koşullara göre yönlendirebilir ve daha sade çıktılar alarak işinizi kolaylaştırabilirsiniz. Bunun için CUBE üzerindeki bir filtreleme özelliğini kullanmak gerekiyor.

Filtreleme özelliğini SIP, H.323, MGCP gibi birçok protokol için olan CUBE debug komutlarında kullanmanız mümkün, aşağıda bu filtrelemeyi destekleyen bütün CUBE debug komutlarını bulabilirsiniz :

debug cch323 h225
debug cch323 h245
debug cch323 preauth
debug cch323 session
debug ccsip all
debug ccsip calls
debug ccsip err
debug ccsip events
debug ccsip messages
debug ccsip preauth
debug ccsip states
debug mgcp all
debug mgcp endpoint
debug mgcp endptdb
debug mgcp errors
debug mgcp events
debug mgcp gcfm
debug mgcp inout
debug mgcp media
debug mgcp src
debug mgcp state
debug mgcp voipcac
debug voip aaa
debug voip ccapi error
debug voip ccapi inout
debug voip ipipgw
debug voip ivr all
debug voip ivr applib
debug voip ivr callsetup
debug voip ivr digitcollect
debug voip ivr dynamic
debug voip ivr error
debug voip ivr script
debug voip ivr settlement
debug voip ivr states
debug voip ivr tclcommands
debug voip rawmsg
debug vtsp all
debug vtsp dsp
debug vtsp error
debug vtsp event
debug vtsp port
debug vtsp rtp
debug vtsp send-nse
debug vtsp session
debug vtsp stats
debug vtsp vofr subframe
debug vtsp tone
debug vtsp vofr

Call Filter Konfigürasyonu

Bir ses çağrısını filtrelemek için öncelikle filtrelenecek koşulları içeren bir liste (match-list) oluşturmalısınız. Bu listeyi oluştururken farklı koşulları tanımlayabilirsiniz. Aşağıda tanımlayabileceğiniz koşulları ve bunların detaylarını da yanlarında bulabilirsiniz :

enable
configure terminal
call filter match-list number voice
incoming calling-number string - Gelen arayan numaraya göre filtrele
incoming called-number string - Gelen aranan numaraya göre filtrele
incoming signaling {local | remote} ipv4 ip-address - Gelen sinyalleşme IP adresine göre filtrele
incoming media {local | remote} ipv4 ip-address - Gelen medya IP adresine göre filtrele
incoming dialpeer tag - Gelen dial peer a göre filtrele
outgoing calling-number string - Giden arayan numaraya göre filtrele
outgoing called-number string - Giden aranan numaraya göre filtrele
outgoing signaling {local | remote} ipv4 ip-address - Giden sinyalleşme IP adresine göre filtrele
outgoing media {local | remote} ipv4 ip-address - Giden medya IP adresine göre filtrele
outgoing dialpeer tag - Giden dial peer a göre filtrele
end

Bu oluşturduğunuz listeyi daha sonra gözden geçirmek için show call filter match-list komutunu kullanabilirsiniz.

Örnek:

Mesela 03125551234 numarasından 03125554567 numarasına doğru yapılan bir SIP çağrısındaki tüm SIP mesajlarını görmek istiyoruz. Bu durumda filtreyi şu şekilde yazabiliriz :

call filter match-list 1 voice
incoming calling-number 03125551234
incoming called-number 03125554567

Burada match-list e verdiğimiz numara aynı bir access list gibi kullanılıyor. Şimdi bu filtreyi aktif hale getirip debug ı açalım :

Router# debug condition match-list 1 exact-match
Router# debug ccsip messages

Buradaki 1 sayısı üstteki tanımladığımız listenin numarasıdır ve 1 ile 16 arasında değer alabilir. Sonuna yazdığımız exact-match ise koşulların tümünün karşılanması durumunu belirtir. Filtrenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için show debug demeniz yeterli :

Router# show debug 

CCSIP SPI:SIP Call Message tracing is enabled (filter is ON)

Çıktıdan da görüldüğü gibi artık debug çıktılarımız uyguladığımız filtreden geçerek sadece ilgilendiğimiz çağrının (03125551234 numarasının arandığı çağrılar) mesajlarını bize gösterecek.

Huawei TE20 İncelemesi

Huawei TE20 İncelemesi

Merhaba, bu yazımda tümleşik ve kompakt bir video konferans cihazı olan Huawei TE20’yi tanıtmaya ve tecrübelerimi aktarmaya çalışacağım.

Genel Bakış

TE20, kodek, kamera ve mikrofon ünitesinden oluşan, mevcut ekranı/projeksiyonu olan kurumlar için tümleşik bir video konferans cihazı. Boyutları oldukça küçük olan bu cihazın kurulumu da çok kolaylaştırılmış, cihazı kutusundan çıkarıp çalışır hale getirmeniz 5 dakikadan daha az sürüyor. 🙂 TE20’nin diğer cihazlardan ayıran özellikleri kısaca şöyle:

  • Önceden hazırlanmış konfigürasyon dosyası ile USB üzerinden “otomatik konfigürasyon”.
  • TV/Ekran üzerine veya duvara monte edilebilme.
  • 5x/12x (tercihe göre) optik zoom a sahip 1080p kamera.
  • 180 derece ve 6 metre menzile sahip stereo mikrofon.
  • 802.11n 2.4 ve 5 GHz Wi-Fi arayüzü.
  • AirPresence teknolojisi ile kablosuz içerik paylaşımı.
  • Piyasadaki en düşük bant genişliği ihtiyacı.
  • %20 paket kaybı toleransı.
  • Bulut servis sağlayıcıları ile çalışabilme.

Fiziksel Görünüm

Cihazın ön tarafından bakıldığında yukarıda 5x veya 12x optik zoom a sahip geniş açılı ve hareket edebilen bir kamera, aşağı kısımda ise sağ ve solda olmak üzere iki adet mikrofon ve bir durum ışıklı bir buton görüyorsunuz. Bu buton cihazı açıp kapamaya ve standby konumundayken cihazı uyandırmaya yarıyor.
TE20 Önden Görünüş

Arka tarafını çevirdiğimizde ise cihazın arayüzlerini görüyoruz. Burada video/ses giriş ve çıkışları, güç girişi ve ağ bağlantı arayüzlerini görüyoruz. Ayrıca konfigürasyonu otomatik olarak yüklemek için bir USB portu ile cihazı resetlemek için ufak bir buton da mevcut.

TE20 Arkadan Görünüş ve Arayüzler

Arayüzleri gördükten sonra cihazın kurulumuna geçebiliriz. Kutudan hemen hemen ihtiyacınız olan her şey çıkıyor. En temel kurulum için 3 adet bağlantıya ihtiyacınız var, güç, monitör/projeksiyon bağlantısı ve ağ bağlantısı (ethernet, eğer kablosuz ağa bağlamak isterseniz bu kabloya da ihtiyacınız olmayacak.). Aşağıdaki görselde bağlantıları daha detaylı görebilirsiniz:

TE20 Bağlantı Şeması

Wi-Fi

Cihazın bir diğer özelliği de wi-fi desteği . 802.11n destekleyen arayüzü ile cihazı isterseniz bir wi-fi istemci (wi-fi ağına dahil edebileceğiniz bir cihaz), isterseniz de toplantı odanıza wi-fi erişim sağlamak için bir erişim noktası olarak da konumlandırabilirsiniz. Ayrıca aşağıda detaylarını bulabileceğiniz kablosuz sunum paylaşımı özelliğini wi-fi ile kullanabilirsiniz.

Görsel Arayüzler

Cihazı fiziksel kurulumunu yapıp çalıştırdığınızda karşınıza bir sihirbaz çıkıyor, burada cihazın IP ayarlarını, wi-fi ayarlarını ve eğer yapılacaksa cloud hesabı ayarlarını yapabiliyorsunuz. Sihirbazı tamamladığınızda ise karşınıza sade bir arayüz çıkıyor. Bu arada cihazın üzerinde Android tabanlı bir işletim sistemi çalışıyor ama malesef kendiniz uygulama vs. yükleme şansınız yok.

TE20 Kullanıcı Arayüzü

Cihazın kumandası oldukça sade düşünülmüş. Kısaca göz gezdirdiğinizde neyin ne olduğunu hemen kavrayabiliyorsunuz.

TE20 Uzaktan Kumandası

Bu arada kontrol sadece uzaktan kumandadan ibaret değil, isterseniz cihazın API desteği ile farklı birimlerden de yönetebilmeniz mümkün. Örneğin büyük bir toplantı odanız var ve burada AMX, Crestron gibi otomasyon ürünlerini (ör. delege mikrofonlarının seçimi, projeksiyon, perde, videowall, aydınlatma kontrolü için dokunmatik arayüz vb.) hali hazırda kullanıyorsunuz. TE20’yi bu sisteme kolaylıkla entegre edip tek bir arayüzden kontrol etme şansınız var. Bu tür bir entegrasyon ihtiyacınız varsa Türkiye’de 4D Sistem ile görüşmenizi şiddetle tavsiye ederim.

Cihazın gelişmiş ayarlarını (SNMP, NTP ayarları, hata ayıklama vb.) yapmanız için bir web arayüzü de bulunuyor. Yalnız burada eleştirebileceğim bir konu var. 2011’de ilk tanıştığım Huawei VP9030 serisi video konferans cihazlarından beri, video konferans ürünlerinin web arayüzü yıllardır değişmedi ve maalesef renk seçimleri pek iç açıcı değil. Ama sonuçta web arayüzü, her gün kullandığınız bir yer değil.

TE20 Web Arayüzü

Konferans – Kullanım

Yukarıda bahsettiğim kullanım özelliklerinden sonra bir konferans yapmak oldukça basit, kumanda üzerinden aramak istediğiniz numarayı veya IP adresini tuşlayıp çağrıyı başlatıyorsunuz. Eğer karşınızdaki cihaz da Huawei ise şanslısınız. H.264 HP ve kendi algoritmaları ile piyasadaki rakiplerine göre oldukça düşük bant genişliği kullanarak yüksek çözünürlüklü video görüşmeleri yapabilirsiniz. Ayrıca görüşme sırasında olası paket kayıplarına karşı toleransı oldukça yüksek olduğundan (SEC algoritması ile) stabil olmayan bağlantılarda bile (%20 ye kadar paket kaybı) kullanıcılar durumu hissetmeden görüşmeye devam edebilirler.

TE20 Çözünürlükler ve Bant Genişliği İhtiyaçları

AirPresence ile Kablosuz İçerik Paylaşımı

Konferans yaparken bir içerik veya sunum paylaşmak isterseniz bunu AirPresence adlı bir uygulama ile kolayca kablosuz olarak yapabiliyorsunuz. AirPresence, desktop (Windows/MAC) ve mobil (iOS/Android)cihazları destekleyen bir uygulama, TE20’nin web arayüzünden veya mobil cihazların ilgili uygulama mağazalarından indirip kurabilirsiniz. Cihaz ile bağlantıyı sağladıktan sonra “Share” tuşuna basarak içeriğinizi paylaşabilirsiniz. Bu özelliği aynı zamanda görüşme olmadan da kullanarak toplantı masanızda sunum kablosu derdinden kurtulabilirsiniz.
AirPresence Desktop Arayüzü

Son Söz

Bu tümleşik video konferans cihazı, yenilikçi özellikleri, düşük bant genişliği ihtiyacı, yüksek paket kaybı toleransı ve uygun maliyeti ile küçük ve orta ölçekli bir çok toplantı odaları için ideal bir çözüm olabilir. Daha önce hiç video konferans yatırımı yapmayan kurumlar için de başlangıç için oldukça uygun bir cihaz olduğunu söyleyebilirim.

CMS (Cisco Meeting Server) İncelemesi

CMS (Cisco Meeting Server) İncelemesi

Merhaba, bu yazımda size Cisco’nun çoklu konferans sunucusu CMS i tanıtmaya çalışacağım. 

Belki bilenler vardır, Cisco 2009 yılında Tandberg’i satın alıp video konferans alanında bir oyuncu olduğunda Tandberg’den ayrılan bir ekip Acano adıyla başka bir firma kurarak ürün geliştirmeye devam ettiler. Piyasaya sürdükleri Acano Server, güçlü birlikte çalışabilirlik (interoperability) yetenekleri, multi-tenant yapısı, WebRTC desteği ve yüksek kapasite sunması yüzünden genelde servis sağlayıcılarına hitap eden bir ürün olarak sektörde yer alıyordu. 
Yakın geçmişte video konferans üreticileri kendilerine özgün ürün özelliklerinden ziyade birlikte çalışılabilirliğe odaklanmıştı. O dönemde Cisco, MCU olarak Telepresence Server ailesi altında çeşitli (şasi, donanım ve sanal sunucu) ürünlere sahipti fakat bu ürünlerde WebRTC ve Skype for Business (eski adıyla Lync) desteği ya yoktu ya da farklı gatewayler ile kısıtlı olarak sağlanıyordu. 2016 yılında Cisco Acano’yu 700M$ karşılığında satın aldığını duyurarak kendi ürün gamına kattı ve Telepresence Server ailesinin end-of-sale duyurusunu yaptı. Acano Server yeni adıyla CMS olarak sektörde yerini aldı.

Bu  kadar tarihçeden sonra ürün özelliklerine geçelim isterseniz. CMS, 1000 (1U Server Appliance)  ve 2000 (6U Blade Server Appliance) olmak üzere iki farklı donanım olarak karşımıza çıkıyor. İsterseniz kendi sanal sunucu kaynaklarınıza da kurabiliyorsunuz. 
 

CMS 1000 vs. 2000

Kapasite olarak 1000 serisi 96, 2000 ise 500 eş zamanlı HD (720p) çözünürlükte görüşmeyi destekleyebiliyor (Ve bu kapasitenin tamamını dilerseniz kullanabiliyorsunuz, nasıl olduğunu lisanslama bölümünde anlatacağım). Eğer sadece sesli konferans yapılacaksa bu sayı her iki donanım için de 3000 eş zamanlı katılımcıya kadar çıkıyor. Bilinen video standartlarının (H.261, H.263, H.264) yanı sıra Microsoft RTV, WebM, VP8 (WebRTC) desteği de mevcut. H.265 desteği henüz yok ama yakın zamanda gelecektir diye düşünüyorum. CMS cluster yapıda da çalışabiliyor bu da hem yedeklilik hem de ölçeklenebilirlik anlamında avantaj sağlıyor. Interoperability ve S4B uyumluluğundan yukarıda bahsetmiştik zaten.

CMS WebRTC Giriş Ekranı


Ürünü daha detaylı incelemek isterseniz datasheet bilgilerine buradan ulaşabilirsiniz.

CMS Lisanslama Modeli (SMP & PMP)

CMS’in lisanslama modeli ise apayrı bir konu. Geleneksel MCU lisanslama modellerinde eş zamanlı toplantı cihazı (port) sayılıyordu. Basitçe anlatmak gerekirse örneğin 12 port lisanslı bir MCU ile toplamda 12 katılımcılı bir toplantı yapabiliyordunuz. CMS’te ise lisanslama toplam eşzamanlı sanal toplantı odasına göre yapılıyor. Örneğin sizin 5 tane SMP veya PMP lisansınız var ise aynı anda katılımcı sayısından bağımsız (daha doğrusu donanım kapasitesi kadar) olarak toplamda 5 toplantı yapabilirsiniz. Biraz daha açmak gerekirse örneğin 96 HD port kapasiteli CMS 1000 kullanıyorsunuz ve 5 SMP lisansınız var. 1. toplantı 12 HD katılımcılı, 2. toplantı 25 HD katılımcılı, 3. toplantı 22 HD katılımcılı, 4. toplantı 33 HD katılımcılı ve 5. toplantı 4 HD katılımcılı olacak şekilde cihazı kullanabilirsiniz. Şimdi de lisanslama türlerine bakalım: 

Shared Multiparty Lisansı (SMP), daha çok ortak kullanılan video konferans cihazları olan kurumlar için uygun, daha doğrusu CUCM üzerinde video konferans cihazlarını herhangi bir LDAP kullanıcısı ile eşleştirmediğiniz durumda yapılan toplantılar için. Katılımcı sayısı donanım kapasitesi ile sınırlı olmak kaydıyla toplantı odası başına 1 adet SMP lisansı gerekiyor.

Personal Multiparty Lisansı (PMP) ise bir kullanıcıya ait video uç cihazı ile yapılan toplantılar için kullanılıyor. Örneğin kendi LDAP kullanıcınıza ait bir Jabber yazılımınız ile toplantı yaptığınızda 1 adet PMP kullanıyorsunuz. PMP lisansları ortak kullanılamıyor, CMS konfigürasyonunda hangi LDAP kullanıcılarının PMP lisans kullanabileceğini belirtiyorsunuz. Bu arada örneğin bir yöneticinin kendi video konferans cihazı var ise onu kullanıcı ile eşleştirip PMP lisans kullanmasını sağlayabilirsiniz. Yalnız burada dikkat edilmesi gereken bir şey var, PMP lisansları CMS üzerinde API ile kullanıcılara atandığı için (niyeyse?) randevulu konferanslarda (statik odalarda) kullanılamıyor, bu lisansın kullanılabilmesi için API ile bir etkileşim olan konferansa (Ad-hoc veya TMS üzerinden rezerve edilmiş olabilir.) katılmanız gerekiyor. 

Sizlerin de tahmin edebileceğiniz gibi PMP lisansı SMP lisansından daha düşük fiyatlı olarak satılıyor. Eğer yeni bir video konferans cihazı sipariş edecekseniz SMP lisansını cihaz ile bundle olarak daha uygun fiyata alabiliyorsunuz. Mevcut Cisco MCU ya da Telepresence Server’a sahip kurumlar da CMS migration lisanslarını kullanarak (mevcut yatırımı koruyarak) CMS’e geçiş yapabilirler. 

Bu lisansların yanında görüşmelerin kayıt edilebilmesi ve WebRTC arayüzünün kişiselleştirilebilmesi için de recording ve branding lisansları bulunuyor.

Cluster Mimarisi

Yedeklilik özellikleri ve kapasiteyi arttırmak adına birden çok CMS i cluster bir biçimde çalıştırabiliyorsunuz. Yalnız burada dikkat edilmesi gereken şey yedeklilik için minimum 3 adet sunucuya ihtiyacınız var. Sunuculardan biri master database verisini tutarken diğer ikisini yedekli olarak çağrı işlemleri için konfigüre edebilirsiniz. 

 
Tipik CMS Cluster Mimarisi

Kurulum & Konfigürasyon

CMS’i eğer bir appliance şeklinde aldıysanız zaten kurulu bir şekilde geliyor, siz komut satırından gerekli konfigürasyonları yaptıktan sonra web arayüzünü açıp konfigürasyona oradan devam edebiliyorsunuz. İleri seviye konfigürasyonlar için (PMP lisansı kullanacak kullanıcıları belirtmek gibi) API kullanmanız gerekiyor. Burada bir eleştiri olarak bunun pek de kolay olmadığını belirtebilirim. CMS ile ilgili tüm konfigürasyon dokümanlarını bu linkte bulabilirsiniz.
 
CMS ile CUCM’i birlikte çalıştırmak için aralarında SIP trunk tanımlamanız gerekmekte. Ad-hoc konferanslar için de bu trunk ın güvenli yani encrypted olması gerekiyor, bu da işin içine sertifikaların dahil olması demek. Yukarıda belirttiğim linkte sertifikaların nasıl oluşturulacağı ile ilgili dokümanları da bulabilirsiniz. Trunk tanımlarını yaptıktan sonra ilgili route patternleri de ayarlayarak artık çağrıları CMS’e teslim edip konferans görüşmelerini yapabilir hale geliyorsunuz.

Son Söz

CMS, S4B desteği, WebRTC gibi getirdiği yeni özellikler sayesinde kurumların ve kurumlar arası iletişimin çok daha esnek olabilmesine olanak sağlıyor. Sanal yapıda çalışması, düşük donanım ihtiyacı ve uygun lisanslama modeli ile de diğer üreticilerden öne çıkıyor. Her ne kadar kurulumu biraz uğraştırsa da kullanımı oldukça kolay.