Browsed by
Kategori: İnceleme

WebRTC Nedir?

WebRTC Nedir?

WebRTC adını son zamanlarda oldukça fazla duymaya başladık. Aslında çok da yeni bir teknoloji değil, 2011 yılından beri kullanıma açık olan WebRTC, eş zamanlı olarak medya iletişimi (sesli ve/veya görüntülü) sağlayan bir teknolojidir. Pek çok avantaja sahip olan WebRTC’nin en büyük özelliği ise ek bir yazılım gerektirmeden bir çok popüler tarayıcı üzerinde doğrudan çalışabilmesidir.

WebRTC’nin açılımı Web Based Real Time Communication‘dır.  HTML5 ve Javascript API’leri kullanarak multimedya uygulamaları tasarlanabilir.

WebRTC’de kullanılan iletişim biçimini eşler arası (peer-to-peer) olarak tanımlayabiliriz. Bu iletişim doğrudan eşler arasında olduğundan her hangi bir medya sunucusuna ihtiyaç duymazsınız. WebRTC ücretsizdir ve BSD lisansına sahiptir, yani ücretsiz olarak WebRTC uygulamaları geliştirebilirsiniz. (Örneğin bu adreste WebRTC ile yapılmış bir video konferans sanal odasına girip görüşme yapabilirsiniz)

WebRTC Destekleyen Tarayıcılar

Günümüzde aşağıdaki tarayıcılar WebRTC desteklemektedir:

  • PC & MAC
    • Microsoft Edge 12+
    • Google Chrome 28+
    • Mozilla Firefox 22+
    • Safari 11+
    • Opera 18+
    • Vivaldi 1.9+
  • Android
    • Google Chrome 28+
    • Mozilla Firefox 24+
    • Opera Mobile 12+
  • iOS
    • MobileSafari/WebKit (iOS 11+)
  • Chrome OS
  • Firefox OS
  • BlackBerry 10
  • Tizen 3.0

WebRTC Bileşenleri

WebRTC’de 3 ana bileşen vardır:

1. MediaStream API

MediaStream API, javascript kullanarak kullanıcıdaki kamera, mikrofon veya ekrana erişim fonksiyonunlarını sağlar.

2. RTCPeerConnection API

RTCPeerConnection API, NAT traversal, Codec işleme, karşılıklı SDP anlaşması, medya iletimi ve eşler arasındaki güvenli bağlantı fonksiyonlarını sağlar.

3. RTCDataChannel API

RTCDataChannel API, eşler arasında çift yönlü veri aktarım kanalları kurulması fonksiyonlarını sağlar.

Eşler Arası Bağlantının Kurulması

Sinyaleşme, eşler arasındaki bağlantıyı oluşturan bir süreçtir. WebSocket, XMPP, SIP veya herhangi bir mekanizmayla elde edilebilir. WebRTC teknolojisi, RTP, STUN, SIP ve ICE gibi önemli protokollerden yararlanır.

WebRTC Sinyalleşme Süreci

Session Description Protocol (SDP)

SDP olarak da bilinir, Bir bağlantı kurmadan önce eşler arasındaki medya yeteneklerini (ses kodekleri, IP ve port bilgileri vs.) birbirlerini iletmek ve karşılıklı ortak noktada buluşmak için kullanılan bir protokoldür.

Interactive Connectivity Establishment (ICE)

ICE, NAT traversal mekanizması için kullanılan bir frameworktür. ICE mevcut tüm adayları toplar (yerel IP adresleri, dönüş IP adresleri STUN ve iletilen IP adresleri – TURN). Toplanan tüm adresler daha sonra SDP aracılığıyla uzak eşlere gönderilir.

STUN Sunucusu

STUN sunucusu, eşlerin genel (public) IP adreslerini, kullandıkları NAT türlerini ve NAT tarafından belirlenen yerel port bilgisi ile ilişkilendirilen Internet tarafı port bilgisi arasındaki ilişkiyi bulmalarını sağlar.

TURN Sunucusu

TURN sunucusu STUN kullanımı mümkün olmadığında, medya akışlarını bir TURN sunucusu üzerinden iletmek için (proxy gibi düşünebilirsiniz) kullanılır.

WebRTC her zaman eşler arası (P2P) değildir, çoklu iletişim durumlarında ise (ör. video konferans) farklı çözümler mevcuttur. Şimdi bunlara bir göz atalım.

Çoklu Nokta İletişim Türleri

1. Mesh

Mesh ağında, tüm eşler akışlarını doğrudan ağdaki diğer bağlı eşlere ayrı ayrı gönderir.

Mesh Topolojisinde Tüm Eşler Birbirleri İle İletişim Halindedir

Bu yapı tamamen dağıtık bir yapı olduğundan merkezde her hangi bir medya sunucusu bulunmasına gerek yoktur. Mesh yapısının dezavantajı ise yüksek bant genişliği kullanımıdır. Mesh yapısı kullanılan bir çoklu video görüşmesinde her kullanıcı 1 Mbps lik bir akış ürettiiği taktirde kullanıcı başına alınan ve gönderilen veri miktarı 4 er Mbps olacaktır.

2. SFU

SFU, Selective Forwarding Unit (Seçici İletme Birimi) anlamına gelir. Bir SFU gelen medya akışlarını tüm kullanıcılardan alır ve daha sonra hangi kullanıcılara gönderileceğine karar vererek iletimini sağlar.

SFU Merkezden Tüm Eşlere Ayrı Ayrı Aktarım Yapar

Bu yapıda her kullanıcı kendi ürettiği medya akışını SFU sunucusuna iletir. SFU sunucusu kim hangi akışı istiyorsa ona gönderebilir. Bu sayede bant genişliği daha efektif kullanılmış olur. Mesh örneğinde olduğu gibi burada da her kullanıcı 1 Mbps lik bir akış üretirse kullanıcı başına toplam gönderim miktarı 1 Mbps, toplam alım miktarı ise maksimum 4 Mbps olacaktır.

3. MCU

MCU, Multipoint Conferencing Unit (Çok Noktalı Konferans Birimi) anlamına gelir. Bir MCU gelen medya akışlarını tüm kullanıcılardan alır, hepsini çözer (decode), yeni bir düzen oluşturur ve tüm kullanıcılara tek bir akış olarak gönderir.

MCU Tüm Eşlerin Medyalarını Birleştirerek Eşlere Tek Bir Akış Gönderir

Bu yapının SFU dan farkı ise her kullanıcıya kombine tek bir akış gönderileceği için kullanıcı başı toplam gönderim ve alım miktarı 1 er Mbps olacaktır. Bu yapının da dezavantajı tahmin edebileceğiniz üzere merkezde bulunan yüksek işlem gücüne sahip olan MCU maliyetidir.

Jabra Panacast İncelemesi

Jabra Panacast İncelemesi

Video konferans artık bir çok kurumlarda sıklıkla kullanılan bir iletişim yöntemi haline geldi. Bir çok üretici bu alanda donanımsal ve yazılımsal olmak üzere bir çok yeni teknoloji ürünleri çıkarıyor. Bu yazımda ise 3 kameralı video konferans ürünü olan Jabra Panacast ‘in detaylı incelemesini bulabilirsiniz.

Panacast Tarihçesi

Panacast macerası ilk olarak 2007 yılında “senkron kamera grupları” fikriyle başlıyor. Stanford kökenli Aurangzeb Khan‘ın başında bulunduğu ekip 2011 yılında Altia Systems olarak Panacast’i geliştirmeye başlıyor. 2012’de ilk prototipi çıkan Panacast ve 2015’te çıkan Panacast 2 ile Altia Systems özellikle görüntü işleme alanında oldukça güzel işler başarıyor. Ürünleri 1600’den fazla kurumda kullanılan Altia Systems 2019 Şubat ayında GN grubu (Jabra) tarafından 129 Milyon dolara satın alınıyor ve Panacast Jabra ürün gamına ekleniyor. Bu sayede artık Jabra’yı sadece ses tarafında değil, video tarafında da bir oyuncu olarak görüyoruz.

Jabra Panacast Özellikleri

Jabra Panacast’in öne çıkan özelliklerini şu şekilde sayabiliriz:

  • 3 Adet 4K Çözünürlükte 13MP Kamera
  • 2 Adet Mikrofon
  • USB 3.0 Tak Çalıştır
  • Windows, MacOS ve Linux Uyumlu
  • 180 Derece Yatay, 54 Derece Dikey Görüş Açısı
  • Vivid HDR
  • Intelligent Zoom
  • Whiteboard

Jabra Panacast yaptıklarına göre oldukça küçük bir boyuta sahip. Cihaz yaklaşık 10cm x 7cm boyutlarında ve 100 gr. ağırlığında. Ortalama bir akıllı telefondan daha küçük ve daha hafif. Kutu içeriği ise oldukça sade; içinden cihaz, USB bağlantı kablosu, kitapçığı ve garanti belgesi çıkıyor.

Panoramik Görüntü – Nasıl?

Panacast 180 derecelik görüntüyü üretebilmek için üç adet 13 MP çözünürlüğünde 4K video kaydı yapabilen kamera kullanıyor.

Panacast 3 Kameradan Elde Ettiği Görüntüleri Birleştirerek Panoramik Bir Görüntü Oluşturuyor.

Kamera görüntüleri görüntü XILINX Artix-7 FPGA üzerinde çalışan özel bir görüntü işleme algoritması ile üst üste bindirilip kenarlardan birleştirerek 3840×1080 çözünürlüğünde panoramik (180 derece) bir görüntü elde ediliyor. Tüm bu işlem 5 milisaniyeden daha az bir sürede tamamlandığından kullanıcı her hangi bir gecikme hissetmiyor.

Kameralardan Alınan Görüntüler Özel Algoritma Sayesinde Birleştiriliyor (kaynak: panacast.com)

Benzer bir çözümü daha önce Huawei 3 ekranlı Telepresence ürünlerinde de yapmıştı. Aşağı doğru bakan 3 kamera ve eğik açılı prizmalar kullanarak elde edilen görüntüleri üst üste bindirme yöntemi ile kesintisiz bir görüntü elde edebiliyordu. Tabi böyle bir sistemin liste fiyatının 300K $ seviyelerinde olduğunu unutmamak lazım. 🙂

Huawei Telepresence Ürünlerinde Kullanılan Kamera Kümesi

180 derecelik görüntünün avantajı takdir edeceğiniz gibi tek bir ekrana daha çok kişiyi sığdırmak. Bunun yanında bir diğer avantajı ise bu geniş açıyı daha küçük odalarda sağlayarak toplantı odasındaki ölü alanların da önüne geçiyor. Ne demek istediğimi aşağıdaki görselde daha iyi görebilirsiniz:

Jabra Panacast ile Toplantı Odalarında Ölü Alan Kalmıyor (kaynak:intermedia-cs.co.uk)

Akıllı Yakınlaştırma (Intelligent Zoom)

Jabra Panacast’in PC tarafına kurulan bir yazılımı (Panacast Vision) sayesinde kamera akıllı yakınlaştırma (Intelligent Zoom, ePTZ) özelliklerine kavuşabiliyor. Bu sayede kamera görüntüsünde karşısındaki konuşmacıları kapsayacak şekilde bir yakınlaştırma (daha doğrusu görüntüyü kesme) sağlanıyor ve toplantı odasındaki kişilerin bulunduğu yer kadar olan görüntü karşı tarafa iletiliyor. Bu işlem dinamik olarak yapıldığından odaya giren ve çıkan kişiye göre görüntü optimize ediliyor.

Aşağıdaki videoda bu işlemi daha detaylı olarak görebilirsiniz:

Jabra Panacaast Intelligent Zoom

Beyaz Tahta (Whiteboard)

Panacast’in bir diğer inovatif özelliği ise beyaz tahta (whiteboard) uygulaması. Toplantı odanızda bulunan ve kameranın görebileceği yerdeki beyaz tahtanızın köşelerini Panacast Vision yazılımı ile işaretledikten sonra artık tahtadaki içeriğinizi de karşı tarafa düzgün bir şekilde iletebiliyorsunuz. Aşağıdaki videoda bunun nasıl yapıldığını detaylı olarak bulabilirsiniz:

Jabra Panacast Whiteboard Özelliği Sayesinde Toplantı Odalarındaki Tahtayı da Kullanabiliyorsunuz

Video Konferans Sistemleri ile Uyumluluk

Panacast bir tak çalıştır kamera olduğu için bir çok video konferans yazılımı ile uyumlu çalışıyor. Microsoft Teams onaylı olan ürünü Cisco Webex, Zoom, Hangouts, Slack gibi bir çok video konferans yazılımı ile birlikte kullanabilirsiniz.

Jabra Panacast Fiyatı

Türkiye fiyatı henüz bilinmemekle birlikte Jabra Panacast’i yurt dışında 900$ seviyelerinde bulabilmek mümkün. İlk başta bir web kamerası için yüksek gibi gözükse de sağladığı olanaklar ve yatırımın geri dönüşünü düşündüğünüzde toplantı odalarınıza video konferans özelliği kazandırmak için oldukça mantıklı bir seçim olabilir.

Windows 10X İnceleme

Windows 10X İnceleme

Microsoft, 2 Ekim 2019’da düzenlediği Surface etkinliğinde yeni işletim sistemi olan Windows 10X i duyurdu.

Windows 10 işletim sisteminin daha modüler bir versiyonu olarak lanse edilen Windows 10X, Windows 10’un yeni bir versiyonu değil, esas olarak çift ekranlı donanımlar için hazırlanmış bir varyasyonu olarak bildiriliyor. 10X in esas hedefi tablet, akıllı telefon gibi dokunmatik ekranlı telefonlar.

Windows 10X Özellikleri

10X in en büyük özelliği çift ekran desteği sayesinde da aynı anda iki uygulamanın çalışabilmesine olanak sağlayabilmesi (bunu yanlış hatırlamıyorsam ilk Samsung firması Note serisi akıllı telefonlarında ekranı bölerek yapmıştı). Aynı zamanda bu ekranlar arasında etkileşimi de sağlayabildiği için kullanıcıya farklı bir deneyim sunuyor. Aslında çift ekran uzun zamandır birden fazla monitör kullanan kişiler tarafından alışılan bir uygulama. Microsoft artık bunu dizüstü ve tabletlere de getirmiş oldu.

Windows 10X Çift Ekranlı Donanımlar İçin Tasarlanmış Bir İşletim Sistemi (kaynak: windows.com)

Ayrıca Microsoft, 10X de de her zaman çıkardığı yeni versiyonda da açıkladığı gibi bu versiyonda da sistem kaynaklarının daha verimli kullanıldığını belirtiyor.

Windows 10X aynı Windows 10 daki gibi bir başlangıç ekranı sunuyor. Burada aşina olduğunuz gibi yüklü uygulamalar, en son kullanılan dosyalar, ve arama özellikleri bulunuyor. En alttaki Windows logosuyla da masa üstüne geri dönebilmek mümkün.

Surface Neo

Windows 10X işletim sistemini kullanacak ilk cihaz Surface Neo olarak açıklandı. Temelde iki ekranı iki menteşeyle birleştiren bir dizüstü bilgisayar olan Surface Neo iki adet 9 inçlik dokunmatik ekranlara sahip. Intel işlemciye sahip Surface Neo, Surface Pen kalemi ile bir defter gibi de kullanılabiliyor. Harici olarak takılan manyetik klavye ile de tam bir laptop deneyimi sunuyor.

Surface Neo, Manyetik Klavye ile Bir Laptop Gibi de Kullanılabiliyor (kaynak: microsoft.com)

Windows 10X işletim sistemini Surface Neo yanında Asus, Lenovo , Dell, HP gibi firmaların da ileride çıkaracağı çift ekranlı donanımları da kullanacak.

Mevcut PCler Windows 10X İle Çalışabilecek Mi?

Microsoft yaptığı duyuruda Windows 10X’in Surface Neo gibi çift ekranlı cihazlarda kullanılabileceğini açıkladı. Bu da bu işletim sisteminin mevcut PC’lerde kullanılamayacağı anlamına geliyor. Ayrıca Microsoft’un Windows 10X’i kullanmak için koyduğu bir diğer şart ise cihazına Intel işlemciye sahip olması gerekliliği. Ben ise ileride bir şekilde(!) 10X’i mevcut donanımlarımıza iki ekran takarak kullanılabileceğimizi düşünüyorum.

Son Söz

Microsoft’un bu yeni işletim sistemi ve donanım vizyonunun nasıl ses getireceğini 2020 yazında daha net olarak göreceğiz. Umarım 10X’in akıbeti daha önceki donanım ve girişimleri ile (Zune, Windows Mobile) benzer kaderi paylaşmaz.

Raspberry Pi 4 İnceleme

Raspberry Pi 4 İnceleme

Raspberry Pi Foundation, 2019 Haziran ayında yeni modeli olan Raspberry Pi 4 ü duyurdu.

Bildiğiniz üzere Raspberry Pi, ilk olarak çocuklara kodlamayı öğretmek ve sevdirmek için tasarlanmış basit bir mini bilgisayar olarak çıktı. Ancak, zaman içerisinde başta hobiciler olmak üzere bir çok farklı amaç için kullanılmaya başlanmasıyla çok yönlü ve popüler bir cihaz haline geldi (Raspberry Pi ile neler yapabileceğinizi merak ediyorsanız şu yazımı okumanızı öneririm.).

Raspberry Pi 4 piyasaya çıkmadan önce bu mini bilgisayar ile ilgili tahmin edilen özellikleri daha önceki yazımda ele almıştım. Artık bu mini bilgisayar kanlı canlı olarak piyasada bulunuyor ve bu yazımda Pi 4 ile ilgili incelemelerimi size aktaracağım.

Raspberry Pi 4 Özellikleri

Pi 4 ile ilgili başlıca özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Broadcom BCM2711, Quad core Cortex-A72 (ARM v8) 64-bit SoC @ 1.5GHz İşlemci
  • 1GB, 2GB veya 4GB LPDDR4 SDRAM
  • 2.4 GHz ve 5.0 GHz IEEE 802.11ac Wi-fi, Bluetooth 5.0, BLE
  • Tam Kapasite Gigabit Ethernet
  • 2 Adet USB 3.0, 2 Adet USB 2.0 Portu
  • Eski Modellerle Tam Uyumlu Standard 40 Pin GPIO
  • 4Kp60 Destekli 2 × Mikro-HDMI Portu
  • 2 Yollu MIPI DSI Görüntü Portu
  • 2 Yollu MIPI CSI Kamera Portu
  • 4-Pole Stereo Ses ve Kompozit Video Portu
  • H.265 (4kp60 decode), H264 (1080p60 decode, 1080p30 encode)
  • OpenGL ES 3.0 Desteği
  • Micro-SD Kart Slotu
  • USB Type-C Konnektör Üzerinden 5V DC
  • Power over Ethernet (PoE) (PoE HAT ile)
Raspberry Pi 4 Bileşenleri

Şimdi bu bileşenlere biraz daha detaylı bakalım

İşlemci ve Bellek

Raspberry Pi 4 gücünü Cortex-A72 mimarisinden alıyor. 1.5 GHz hızında çalışan dört çekirdekli işlemcinin yer aldığı Pi 4 bu sayede donanımsal olarak H.265 decode edebiliyor. Tabi yüksek işlem gücü yüksek ısı ile birlikte geliyor, yaptığım testlerde de gördüm ki eğer kapalı bir kutu ile kullanıyorsanız Pi 4 CPU sıcaklığı idle durumda 60-65 derece civarında seyrediyor. Eğer yoğun işlemci kullanan uygulamalarınız varsa CPU bu değer 90 dereceleri bulabiliyor. Bu yüzden fan soğutmalı Pi kasalarını daha sık göreceğiz gibi.

Raspberry Pi modelleri yıllardır 512 MB veya 1 GB RAM seçenekleri ile geliyordu ve bu durum bazı uygulamalarda sıkıntı yaratabiliyordu. Raspberry Pi 4’ ile artık 1, 2 ve 4 GB RAM olmak üzere üç farklı bellek opsiyonu geliyor. Buna ek olarak RAM’lerde artık LPDDR4 teknolojisine geçildi.

Raspberry Pi 4 Broadcom 2711 SoC ile Daha Da Güçlenmiş.

Görüntü

Pi 4 te yenilenen bir diğer kısım da görüntü çıkışları. Yeni Pi’de artık iki adet çıkış var ve eski modellerdeki HDMI portunun yerinde artık Mikro HDMI portlar kullanılmış. İki portundan da 4K / 60 FPS çift görüntü çıkışı bulunan Pi 4’ü televizyon veya monitöre bağlanılarak güçlü bir medya cihazı olarak da kullanabilirsiniz. Ayrıca digital signage, kiosk gibi uygulamalarda da oldukça iyi işler çıkarabilirsiniz. İyi bir görüntü performansı için raspi-config i kullanarak GPU bellek miktarını default değeri olan 64MB’dan 512 MB’a çıkarın.

Raspberry Pi 4, 2 Adet HDMI Port Sunuyor.

Ağ Bağlantıları ve USB

Raspberry Pi 3 ile birlikte sunulan IEEE 802.11.b/g/n/ac kablosuz ağ arayüzü Pi 4 te de mevcut. Pi 3’ün aksine direk SoC ile konuşan ve artık tam kapasite kullanılabilen Gigabit Ethernet portunun yanı sıra Bluetooth 5.0 BLE desteğinin yer aldığı Raspberry 4’te ikişer adet USB 2.0 ve USB 3.0 portu bulunuyor. 

Güç Özellikleri

Tahmin edebileceğiniz gibi daha güçlenen Pi 4’ün güç gereksinimi de artmış durumda. Uç birimler ile birlikte çift HDMI portunu da kullanacağınızı varsayarsak yeni Pi ile en az 3Amperlik bir şarj aleti kullanılmanız gerekiyor. Eğer takacağınız USB çevre birimleri toplam 500mA den daha az enerji tüketirse, iyi kalitede bir 5V 2.5A güç kaynağı da işinizi görebilir.

Güç girişi için önceki modellerden farklı olarak Pi4’te Type-C portu kullanılıyor, fakat bu port ile ilgili bir tasarım hatası yüzünden bir takım sıkıntılar mevcut. Çok kabaca bahsetmek gerekirse üzerinde çip bulunan Type-C kablolar ile güç iletimi sağlıklı olmuyor, Güç sağlayan adaptör Pi 4’ü bir ses cihazı olarak algılıyor ve fazla güç vermeyi reddediyor. Bu sorunu tabiri yerindeyse “dandik” bir Type C kablo kullanarak çözebiliyorsunuz. Type-C problemi ile ilgili oldukça detaylı yazıya bu linkten ulaşabilirsiniz.

Raspberry Pi 3 Modelleri İle Kıyaslama

Geçtiğimiz yıl tanıtılan Raspberry Pi 3 Model B+ ile Raspberry Pi 4 Model B’yi karşılaştırdığımızda aralarında çok önemli farklılıklar olduğunu görüyoruz. Bunlardan en önemlileri tahmin edebileceğiniz üzere işlemci ve RAM miktarı. Yeni Pi 4, Broadcom 2711 SoC ile Pi 3 e oranla yaklaşık 3 kat bir performans artışı ve 12 ve 4GB olmak üzere üç farklı RAM seçeneği ile oldukça performanslı bir bilgisayar olduğunu kanıtlıyor. Bir diğer önemli yenilik ise 4K destekli iki adet HDMI portu. Bu sayede artık görsel projeleriniz için çok daha fazla seçeneğiniz var

Pi 3 vs. Pi 4

Aşağıdaki tabloda Pi 3 ve Pi 4 modelleri arasındaki temel farklılıkları detaylı olarak bulabilirsiniz:

Raspberry Pi 3 B Raspberry Pi 3 B+ Raspberry Pi 4 B
İşlemciBroadcom BCM2837A1(B0) Quad-core Cortex-A53 64-bit SoC@ 1.2GHz Broadcom BCM2837B0, Cortex-A53 (ARMv8) 64-bit SoC @ 1.4GHz Broadcom 2711
Quad-core Cortex A72
64-bit SoC @ 1.5GHz
RAM1GB LPDDR2 SDRAM 1GB LPDDR2 SDRAM 1-2-4 GB LPDDR4 SDRAM
Ağ & Bağlantı2.4GHz IEEE 802.11.b/g/n/ac Wireless LAN
Bluetooth 4.1, BLE
4 x USB 2.0 Portu
2.4GHz/5.0GHz IEEE 802.11.b/g/n/ac Wireless LAN
Bluetooth 4.2, BLE
4 x USB 2.0 Portu
USB 2.0 Üzerinden Gigabit Ethernet (300Mbps)
2.4GHz/5.0GHz IEEE 802.11.b/g/n/ac Wireless LAN
Bluetooth 5.0, BLE
2x USB 2.0 + 2x USB 3.0 Portu
Gigabit Ethernet
Video & Ses1 x tam boyutlu HDMI
1 X MIPI DSI ekran portu
1 X MIPI CSI kamera portu
4 kutuplu 3.5mm ses + kompozit video portu
1 x tam boyutlu HDMI
1 X MIPI DSI ekran portu
1 X MIPI CSI kamera portu
4 kutuplu 3.5mm ses + kompozit video portu
2 x Micro HDMI, 4K
1 X MIPI DSI Ekran Portu
1 X MIPI CSI Kamera Portu
4 Kutuplu 3.5mm Ses + Kompozit Video Portu
MultimedyaH.264, MPEG-4 Decode (1080p30)
H.264 Encode (1080p30)
OpenGL ES 1.1, 2.0
H.264, MPEG-4 Decode (1080p30)
H.264 Encode (1080p30)
OpenGL ES 1.1, 2.0
H.265 Decode (4kp60)
H.264 Decode (1080p60)
H.264 Encode (1080p30)
OpenGL ES 1.1, 2.0, 3.0
Güç BeslemeMikro USB – 5V /2.5A DC Mikro USB – 5V /2.5A DC
CPoE
USB Type-C 5V/3A DC, PoE

Güncellenen güç girişi, HDMI ve USB portları sebebiyle kasa tasarımları değiştiği için eğer bir kutu ile kullanacaksanız Pi 4 e uyumlu güncel bir kutu almanız gerekiyor.

Raspberry Pi 4 Fiyatı

Raspberry Pi Foundation sabit fiyat politikası geleneğini bu modelde de bozmamış. Başlangıç modeli olan 1 GB’lık versiyonu 35$ dan satın alabilmeniz mümkün (eğer yurt dışında yaşıyorsanız tabi ki 🙂 ). Farklı RAM seçeneklerine göre fiyatlandırmayı aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz:

RAM MiktarıFiyat
1 GB35$
2 GB45$
4 GB55$

Türkiye fiyatları tahmin edebileceğiniz gibi biraz daha yüksek, henüz 1GB’lık model satışa sunulmadı ama 2GB’lık versiyonu 350-400 TL, 4GB’lık versiyonu ise 450-500 TL aralığında bulabilirsiniz.

Kendi sitesinde yazan bilgiye göre Raspberry Pi 4 en az Ocak 2026’ya kadar üretimde kalacak. Dolayısı ile diğer Raspberry Pi’ler gibi bu da uzun soluklu bir bilgisayar olacağa benziyor.

CUCM 14 İle İlgili İlk Bilgiler ve Desteklenmeyecek IP Telefonlar

CUCM 14 İle İlgili İlk Bilgiler ve Desteklenmeyecek IP Telefonlar

CUCM versiyon 12’den sonra malum sebeplerden dolayı 13’ü atlayarak muhtemelen önümüzdeki yılın başlarında 14 olarak karşımıza çıkacak. Bu versiyonda 11.5 ve 12 versiyonlarında olduğu gibi birtakım IP telefonlar da desteklemeyecek.

CUCM 14’te Desteklenmeyecek Olan Modeller

CUCM 14 ile birlikte genel olarak uzun yıllardır piyasada olan farklı IP telefon modelleri artık kullanılamayacak. Aşağıdaki listede desteklenmeyecek olan modelleri bulabilirsiniz:

  • Cisco Unified IP Phone 3911, 3951
  • Cisco Unified IP Phone 6911, 6921, 6941, 6945, 6961
  • Cisco Unified IP Phone 7906G, 7911G, 7925, 7925G-EX, 7926, 7931, 7936, 7937G, 7940, 7941, 7960, 7961, 7985
  • Cisco Unified IP Phone 8941

Bu telefon modellerinden herhangi birini kullanıyorsanız, CUCM versiyon 14’e yükseltme yaptıktan ve yeni sürüme geçtikten sonra bu telefonlar için kayıt (registration) işlemi CUCM tarafından engellenecektir. Eğer IP telefon açık kalırsa, telefon sürekli kendini kayıt etmeye çalışacağı için CallManager servisine yük getirmenin yanı sıra gereksiz ağ trafiği yaratacaktır.

Telefonların Desteklenmeme Sebepleri

Görünüşe göre Cisco günün sonunda sadece 7800 ve 8800 serisi telefonları kullanacak, bunun sebeplerini de şu 4 alt başlıkta açıklamışlar:

  • Güvenlik – Eski telefon modelleri kritik yazılım güncellemelerini alamadığından, yeni güvenlik sorunları ortaya çıktıkça kullanıcıları korumak için.
  • Yeni Özellikler ve Uygulamalar – Bazı telefon modelleri çok uzun yıllar önce tanıtıldığından (ör, 7900 serisi on yıl önce tanıtılmıştı) bu telefon modellerinde bulunan eski işlemci ve donanımlar, yeni uygulamalar ve güvenlik özelliklerinin uygulanması konusunda bir takım sıkıntılara sebep olduğundan kullanıcı deneyimini üst düzeyde tutabilmek için.
  • Sürdürülebilirlik – Eski telefonlar için artık geliştirme desteği veya regresyon testleri yapılmadığından sürdürülebilirliği sağlamak için.
  • Ömrünün Sonuna Gelmiş Ürünler – Yukarıda listelenen telefon modelleri için geçmişte satış ve ömür sonu duyuruları yapılmıştı. Bu telefon modelleri, CUCM 14 piyasaya çıktığında ömürlerini doldurmuş olacak.

Bu sebeplerin ardından eğer sizin de CUCM 14’e geçme planınız varsa ve elinizde artık desteklenmeyecek eski model telefonunuz varsa Cisco aşağıdaki tavsiyelerde bulunuyor:

  1. Desteklenmeyen telefonları tanımlayın ve versiyon 14’e yükseltmenizi zamanında planlayın.
  2. Rekabetçi alım satım programlarından yararlanın (Trade-in, Cisco Capital vb.) veya, telefonları uygun maliyetli bir şekilde yenilemek için Cisco ekipleriyle birlikte çalışın.
  3. Jabber kullanarak yazılım tabanlı uç cihazlara geçme stratejisini düşünün.
  4. Cisco çözüm ortaklarıyla desteklenen 7800 ve 8800 serisi IP telefonlara geçiş hakkında konuşun.

Konuyla ilgili Cisco.com da yayınlanan Field Notice’e bu linkten ulaşabilirsiniz.