Cisco IP DECT Çözümleri

Cisco IP DECT Çözümleri

Cisco çok uzun zamandır kendi ürün ailesinde bulunmayan ve Wi-Fi ya da 3. parti DECT ürünler ile tamamlanmaya çalışılan kablosuz telefon ihtiyacını karşılamak için geliştirdiği IP DECT Çözümlerini duyurdu.

Cisco IP DECT ürünleri Amerika ve Kanada’da 1920 – 1930 MHz, Diğer yerlerde ise 1880 – 1900  MHz frekans bandı aralığında çalışıyor. IP DECT serisi şimdilik 210 serisi baz istasyonu ve 6825 serisi el terminalinden oluşuyor. İsterseniz bu ürünlere biraz daha yakından bakalım:

Cisco 6825 IP DECT El Terminali

Cisco 6825 IP DECT El Terminali
  • 2″ 240×320 Piksel 65K Renkli Ekran
  • 17 Saate Kadar Konuşma, 200 Saate Kadar Bekleme Süresi
  • 2 Hat Destekli
  • Dar Bant (G.726) ve Geniş Bant (G.722) Kodek Desteği
  • Bluetooth ve 3.5mm Kablolu Kulaklık Desteği
  • Bel Klipsi
  • Boyutlar: 117 mm x 46 mm x 20 mm
  • Ağırlık: 86 gr.

Not: Cisco 6825’te diğer dillerin yanı sıra Türkçe dil desteği de mevcut.

Cisco 210 IP DECT Baz İstasyonu

Cisco 210 IP DECT Baz İstasyonu
  • Tek Baz İstasyonunda 30 El Terminali Kayıt
  • Tek Baz İstasyonunda Geniş Bant Kodek ile Eş Zamanlı 5, Dar Bant Kodek ile Eş Zamanlı 10 Çağrı
  • Çoklu Hücre (Multicell) Teknolojisi
  • 254 Baz İstasyona Kadar Ölçeklenebilirlik
  • Toplam 1,000 SIP Cihaz Kayıt
  • Toplam Geniş Bant Kodek ile Eş Zamanlı 1000, Dar Bant Kodek ile Eş Zamanlı 2,000 Çağrı
  • G.711 (A-law & mu-law), G.722.2, G.726, G.729 (a & ab) Kodek Desteği
  • PoE Class 2
Cisco 210 Baz İstasyonlarını Çoklu Olarak da Kullanabilirsiniz.

Multicell konseptinde baz istasyonlarını kontrol eden merkezi bir mekanizma yok, bir tane baz istasyonu ana istasyon oluyor ve diğer istasyonlar ana istasyonda tanımlanan “Chain ID” ve kendi MAC adresleri ile bağlanıp veri senkronizasyonuna başlıyorlar. Evet hepsi bu kadar.

Desteklenen Platformlar

Yeni IP DECT serisi multiplatform bir ürün olduğu için standart SIP protokolünü kullanan hemen hemen tüm santralleri destekliyor. Cisco’nun resmi olarak desteklediği platformlar da şu şekilde:

  • Asterisk
  • Cisco BroadSoft BroadWorks
  • Cisco BroadCloud
  • Centile
  • Metaswitch

Bu listeye bakarak bile aslında Cisco’nun tümleşik iletişim çözümlerindeki stratejisini az çok anlayabilirsiniz 🙂

Son Söz

Cisco her ne kadar şimdiye kadar hep WiFi telefonlarını ön plana sürse de artık projelerde yumuşak karnı olan DECT telefon ihtiyacını karşılamaya başladı. Daha önceki yazımda da yazdığım üzere UCaaS, HaaS gibi OpEx odaklı çözümlerle Cisco bu alanda rakiplerini geride bırakabilecek mi bunu hep beraber göreceğiz.

Cisco Webex Desk Pro İnceleme

Cisco Webex Desk Pro İnceleme

Cisco 6 Kasım 2019’da yaptığı 2019 Partner Summit etkinliğinde Webex Desk Pro yu duyurdu.

Yapılan etkinlikte işbirliği çözümlerini hem bulutta hem de kurum içinde kurulabilen sistemlerin tek bir altyapı altında birlikte çalışabilecek bir çözüm olarak anons etti. Arama, mesajlaşma, toplantı, cihazlar ve çağrı merkezini de içinde barındıran bu tek altyapının adı sanırım artık Webex olarak adlandırılacak.

Bununla birlikte entegrasyon anlamında oldukça esnek bir hale bürünen Webex altyapısı başta Microsoft olmak üzere, Google, Slack, Salesforce gibi iş araçları ile de birlike entegre çalışabilecek.

Webex Desk Pro Lansmanı

Altyapı lansmanından sonra cihaz kategorisinde Webex Desk Pro ve Webex Panorama adlı iki ürün lanse edildi. (Webex Panorama’yı daha detaylı incelemek istediğim için onu başka bir yazıma saklıyorum)

Cisco Webex Desk Pro Özellikleri

Webex Desk Pro hali hazıdaki DX80‘e benzer bir yapıya sahip kişisel bir işbirliği cihazı. Tabi ki DX80 den ayrışaan yeni özellikleri de mevcut. İsterseniz bunları kısaca özetleyelim:

  • 27″ 4K Dokunmatik Ekran
  • 71 Derece Görüş Açılı HD Kamera
  • Gelişmiş Yapay Zeka ve Analitik Uygulamaları
  • Gürültü Önleme Mekanizmalı Mikrofon Dizisi
  • Premium Ses Sistemi
  • USB-C Bağlantı
  • Web Uygulamaları Desteği
Webex Desk Pro Dokunmatik Ekrana Sahip

Webex Desk Pro’nun önceki modellere göre önemli özellikleri yüz tanıması ve yapay zeka olarak adlandırabiliriz. Bu sayede cihaz karşısında kimin olduğunu tanıyor ve kişiye ismi ile hitap edebiliyor. Ayrıca duruş pozisyonunuza göre de kamerasını ayarlayabiliyor. İsterseniz kamera görüntüsünün arka planı bulanıklaştırmanız veya başka bir görüntü ile değiştirebilmeniz de mümkün. Kişisel asistan Webex Assistant‘ı da unutmamak lazım.

Cisco Webex Desk Pro’da kamerayı ekran çerçevesinin içine gömerek önceki DX ve EX serilerinde sıkça yaşanan kamera flex kablosunun hasar görmesi ve kameranın menteşelerinin yıpranması problemlerini artık yaşamayacağız gibi geliyor. Ayrıca USB-C bağlantısıyla Cisco Webex Desk Pro bir docking station ve dokunmatik özellikli monitör olarak da kullanılabiliyor.

Cisco – Microsoft İşbirliği

Etkinlikte bu yeniliklerin ve ürünlerin yanı sıra Cisco – Microsoft işbirliğine de değinildi .İlk başlarda Webex’in rakibi gibi gözüken Microsoft Teams ürünü artık Webex odaları ile doğrudan birlikte çalışabilir olacak. (zamanında Skype for Business ile CUCM‘i entegre etmeye çalışanlara selam olsun 🙂 )

Hardware as a Service (HaaS)

Cisco, IP telefon, masa üstü ve oda tipi işbirliği cihazları için bir hizmet olarak donanım (Hardware as a Service- HaaS) opsiyonunu da duyurdu. Bu hizmet kapsamında isteyen kurumlar donanımları satın almak yerine uzun dönem üyelik anlaşmaları ile kullanabilecekler.

HaaS Flex Plan ile birleştirildiğinde kurumlar için yatırım maliyetinin olmadığı, tamamen operasyonel maliyetler ile sahip olunabilen bir modele dönüşüyor, bu da KOBİ lerden büyük kurumlara bir çok işletme için sevindirici bir haber. Kim ayda 5$ a Cisco IP telefon ya da 60$ a bir Webex video konferans sistemi sahibi olmak istemez ki?

HaaS yönteminde eğer 3 yıllık üyelik modeli ile ilerlerseniz 3 yılın sonunda yıllık olarak hizmeti sürdürebiliyorsunuz ya da üyeliğinizi 3 yıl daha uzatırsanız cihazlar yenileri ile değiştiriliyor. Eğer cihazlar 3 yılın sonunda EoS olmuşsa da yeni modeller ile de değiştirebiliyorsunuz.

HaaS şimdilik sadece Amerika içinde sunuluyor ama kısa sürede bir çok ülkeye de bu hizmetin verilmesi düşünülüyor.

Son Söz

İşbirliği alanında bir çok öncü teknolojiye ve konsepte imza atmış olan Cisco yine heyecanlandıran bir ürün çıkarmış. Kişisel işbirliği ve üretkenlik ürünü olan Webex Desk Pro, 2020 Şubat’ta satın alınabilecek.

WebRTC Nedir?

WebRTC Nedir?

WebRTC adını son zamanlarda oldukça fazla duymaya başladık. Aslında çok da yeni bir teknoloji değil, 2011 yılından beri kullanıma açık olan WebRTC, eş zamanlı olarak medya iletişimi (sesli ve/veya görüntülü) sağlayan bir teknolojidir. Pek çok avantaja sahip olan WebRTC’nin en büyük özelliği ise ek bir yazılım gerektirmeden bir çok popüler tarayıcı üzerinde doğrudan çalışabilmesidir.

WebRTC’nin açılımı Web Based Real Time Communication‘dır.  HTML5 ve Javascript API’leri kullanarak multimedya uygulamaları tasarlanabilir.

WebRTC’de kullanılan iletişim biçimini eşler arası (peer-to-peer) olarak tanımlayabiliriz. Bu iletişim doğrudan eşler arasında olduğundan her hangi bir medya sunucusuna ihtiyaç duymazsınız. WebRTC ücretsizdir ve BSD lisansına sahiptir, yani ücretsiz olarak WebRTC uygulamaları geliştirebilirsiniz. (Örneğin bu adreste WebRTC ile yapılmış bir video konferans sanal odasına girip görüşme yapabilirsiniz)

WebRTC Destekleyen Tarayıcılar

Günümüzde aşağıdaki tarayıcılar WebRTC desteklemektedir:

  • PC & MAC
    • Microsoft Edge 12+
    • Google Chrome 28+
    • Mozilla Firefox 22+
    • Safari 11+
    • Opera 18+
    • Vivaldi 1.9+
  • Android
    • Google Chrome 28+
    • Mozilla Firefox 24+
    • Opera Mobile 12+
  • iOS
    • MobileSafari/WebKit (iOS 11+)
  • Chrome OS
  • Firefox OS
  • BlackBerry 10
  • Tizen 3.0

WebRTC Bileşenleri

WebRTC’de 3 ana bileşen vardır:

1. MediaStream API

MediaStream API, javascript kullanarak kullanıcıdaki kamera, mikrofon veya ekrana erişim fonksiyonunlarını sağlar.

2. RTCPeerConnection API

RTCPeerConnection API, NAT traversal, Codec işleme, karşılıklı SDP anlaşması, medya iletimi ve eşler arasındaki güvenli bağlantı fonksiyonlarını sağlar.

3. RTCDataChannel API

RTCDataChannel API, eşler arasında çift yönlü veri aktarım kanalları kurulması fonksiyonlarını sağlar.

Eşler Arası Bağlantının Kurulması

Sinyaleşme, eşler arasındaki bağlantıyı oluşturan bir süreçtir. WebSocket, XMPP, SIP veya herhangi bir mekanizmayla elde edilebilir. WebRTC teknolojisi, RTP, STUN, SIP ve ICE gibi önemli protokollerden yararlanır.

WebRTC Sinyalleşme Süreci

Session Description Protocol (SDP)

SDP olarak da bilinir, Bir bağlantı kurmadan önce eşler arasındaki medya yeteneklerini (ses kodekleri, IP ve port bilgileri vs.) birbirlerini iletmek ve karşılıklı ortak noktada buluşmak için kullanılan bir protokoldür.

Interactive Connectivity Establishment (ICE)

ICE, NAT traversal mekanizması için kullanılan bir frameworktür. ICE mevcut tüm adayları toplar (yerel IP adresleri, dönüş IP adresleri STUN ve iletilen IP adresleri – TURN). Toplanan tüm adresler daha sonra SDP aracılığıyla uzak eşlere gönderilir.

STUN Sunucusu

STUN sunucusu, eşlerin genel (public) IP adreslerini, kullandıkları NAT türlerini ve NAT tarafından belirlenen yerel port bilgisi ile ilişkilendirilen Internet tarafı port bilgisi arasındaki ilişkiyi bulmalarını sağlar.

TURN Sunucusu

TURN sunucusu STUN kullanımı mümkün olmadığında, medya akışlarını bir TURN sunucusu üzerinden iletmek için (proxy gibi düşünebilirsiniz) kullanılır.

WebRTC her zaman eşler arası (P2P) değildir, çoklu iletişim durumlarında ise (ör. video konferans) farklı çözümler mevcuttur. Şimdi bunlara bir göz atalım.

Çoklu Nokta İletişim Türleri

1. Mesh

Mesh ağında, tüm eşler akışlarını doğrudan ağdaki diğer bağlı eşlere ayrı ayrı gönderir.

Mesh Topolojisinde Tüm Eşler Birbirleri İle İletişim Halindedir

Bu yapı tamamen dağıtık bir yapı olduğundan merkezde her hangi bir medya sunucusu bulunmasına gerek yoktur. Mesh yapısının dezavantajı ise yüksek bant genişliği kullanımıdır. Mesh yapısı kullanılan bir çoklu video görüşmesinde her kullanıcı 1 Mbps lik bir akış ürettiiği taktirde kullanıcı başına alınan ve gönderilen veri miktarı 4 er Mbps olacaktır.

2. SFU

SFU, Selective Forwarding Unit (Seçici İletme Birimi) anlamına gelir. Bir SFU gelen medya akışlarını tüm kullanıcılardan alır ve daha sonra hangi kullanıcılara gönderileceğine karar vererek iletimini sağlar.

SFU Merkezden Tüm Eşlere Ayrı Ayrı Aktarım Yapar

Bu yapıda her kullanıcı kendi ürettiği medya akışını SFU sunucusuna iletir. SFU sunucusu kim hangi akışı istiyorsa ona gönderebilir. Bu sayede bant genişliği daha efektif kullanılmış olur. Mesh örneğinde olduğu gibi burada da her kullanıcı 1 Mbps lik bir akış üretirse kullanıcı başına toplam gönderim miktarı 1 Mbps, toplam alım miktarı ise maksimum 4 Mbps olacaktır.

3. MCU

MCU, Multipoint Conferencing Unit (Çok Noktalı Konferans Birimi) anlamına gelir. Bir MCU gelen medya akışlarını tüm kullanıcılardan alır, hepsini çözer (decode), yeni bir düzen oluşturur ve tüm kullanıcılara tek bir akış olarak gönderir.

MCU Tüm Eşlerin Medyalarını Birleştirerek Eşlere Tek Bir Akış Gönderir

Bu yapının SFU dan farkı ise her kullanıcıya kombine tek bir akış gönderileceği için kullanıcı başı toplam gönderim ve alım miktarı 1 er Mbps olacaktır. Bu yapının da dezavantajı tahmin edebileceğiniz üzere merkezde bulunan yüksek işlem gücüne sahip olan MCU maliyetidir.

Jabra Panacast İncelemesi

Jabra Panacast İncelemesi

Video konferans artık bir çok kurumlarda sıklıkla kullanılan bir iletişim yöntemi haline geldi. Bir çok üretici bu alanda donanımsal ve yazılımsal olmak üzere bir çok yeni teknoloji ürünleri çıkarıyor. Bu yazımda ise 3 kameralı video konferans ürünü olan Jabra Panacast ‘in detaylı incelemesini bulabilirsiniz.

Panacast Tarihçesi

Panacast macerası ilk olarak 2007 yılında “senkron kamera grupları” fikriyle başlıyor. Stanford kökenli Aurangzeb Khan‘ın başında bulunduğu ekip 2011 yılında Altia Systems olarak Panacast’i geliştirmeye başlıyor. 2012’de ilk prototipi çıkan Panacast ve 2015’te çıkan Panacast 2 ile Altia Systems özellikle görüntü işleme alanında oldukça güzel işler başarıyor. Ürünleri 1600’den fazla kurumda kullanılan Altia Systems 2019 Şubat ayında GN grubu (Jabra) tarafından 129 Milyon dolara satın alınıyor ve Panacast Jabra ürün gamına ekleniyor. Bu sayede artık Jabra’yı sadece ses tarafında değil, video tarafında da bir oyuncu olarak görüyoruz.

Jabra Panacast Özellikleri

Jabra Panacast’in öne çıkan özelliklerini şu şekilde sayabiliriz:

  • 3 Adet 4K Çözünürlükte 13MP Kamera
  • 2 Adet Mikrofon
  • USB 3.0 Tak Çalıştır
  • Windows, MacOS ve Linux Uyumlu
  • 180 Derece Yatay, 54 Derece Dikey Görüş Açısı
  • Vivid HDR
  • Intelligent Zoom
  • Whiteboard

Jabra Panacast yaptıklarına göre oldukça küçük bir boyuta sahip. Cihaz yaklaşık 10cm x 7cm boyutlarında ve 100 gr. ağırlığında. Ortalama bir akıllı telefondan daha küçük ve daha hafif. Kutu içeriği ise oldukça sade; içinden cihaz, USB bağlantı kablosu, kitapçığı ve garanti belgesi çıkıyor.

Panoramik Görüntü – Nasıl?

Panacast 180 derecelik görüntüyü üretebilmek için üç adet 13 MP çözünürlüğünde 4K video kaydı yapabilen kamera kullanıyor.

Panacast 3 Kameradan Elde Ettiği Görüntüleri Birleştirerek Panoramik Bir Görüntü Oluşturuyor.

Kamera görüntüleri görüntü XILINX Artix-7 FPGA üzerinde çalışan özel bir görüntü işleme algoritması ile üst üste bindirilip kenarlardan birleştirerek 3840×1080 çözünürlüğünde panoramik (180 derece) bir görüntü elde ediliyor. Tüm bu işlem 5 milisaniyeden daha az bir sürede tamamlandığından kullanıcı her hangi bir gecikme hissetmiyor.

Kameralardan Alınan Görüntüler Özel Algoritma Sayesinde Birleştiriliyor (kaynak: panacast.com)

Benzer bir çözümü daha önce Huawei 3 ekranlı Telepresence ürünlerinde de yapmıştı. Aşağı doğru bakan 3 kamera ve eğik açılı prizmalar kullanarak elde edilen görüntüleri üst üste bindirme yöntemi ile kesintisiz bir görüntü elde edebiliyordu. Tabi böyle bir sistemin liste fiyatının 300K $ seviyelerinde olduğunu unutmamak lazım. 🙂

Huawei Telepresence Ürünlerinde Kullanılan Kamera Kümesi

180 derecelik görüntünün avantajı takdir edeceğiniz gibi tek bir ekrana daha çok kişiyi sığdırmak. Bunun yanında bir diğer avantajı ise bu geniş açıyı daha küçük odalarda sağlayarak toplantı odasındaki ölü alanların da önüne geçiyor. Ne demek istediğimi aşağıdaki görselde daha iyi görebilirsiniz:

Jabra Panacast ile Toplantı Odalarında Ölü Alan Kalmıyor (kaynak:intermedia-cs.co.uk)

Akıllı Yakınlaştırma (Intelligent Zoom)

Jabra Panacast’in PC tarafına kurulan bir yazılımı (Panacast Vision) sayesinde kamera akıllı yakınlaştırma (Intelligent Zoom, ePTZ) özelliklerine kavuşabiliyor. Bu sayede kamera görüntüsünde karşısındaki konuşmacıları kapsayacak şekilde bir yakınlaştırma (daha doğrusu görüntüyü kesme) sağlanıyor ve toplantı odasındaki kişilerin bulunduğu yer kadar olan görüntü karşı tarafa iletiliyor. Bu işlem dinamik olarak yapıldığından odaya giren ve çıkan kişiye göre görüntü optimize ediliyor.

Aşağıdaki videoda bu işlemi daha detaylı olarak görebilirsiniz:

Jabra Panacaast Intelligent Zoom

Beyaz Tahta (Whiteboard)

Panacast’in bir diğer inovatif özelliği ise beyaz tahta (whiteboard) uygulaması. Toplantı odanızda bulunan ve kameranın görebileceği yerdeki beyaz tahtanızın köşelerini Panacast Vision yazılımı ile işaretledikten sonra artık tahtadaki içeriğinizi de karşı tarafa düzgün bir şekilde iletebiliyorsunuz. Aşağıdaki videoda bunun nasıl yapıldığını detaylı olarak bulabilirsiniz:

Jabra Panacast Whiteboard Özelliği Sayesinde Toplantı Odalarındaki Tahtayı da Kullanabiliyorsunuz

Video Konferans Sistemleri ile Uyumluluk

Panacast bir tak çalıştır kamera olduğu için bir çok video konferans yazılımı ile uyumlu çalışıyor. Microsoft Teams onaylı olan ürünü Cisco Webex, Zoom, Hangouts, Slack gibi bir çok video konferans yazılımı ile birlikte kullanabilirsiniz.

Jabra Panacast Fiyatı

Türkiye fiyatı henüz bilinmemekle birlikte Jabra Panacast’i yurt dışında 900$ seviyelerinde bulabilmek mümkün. İlk başta bir web kamerası için yüksek gibi gözükse de sağladığı olanaklar ve yatırımın geri dönüşünü düşündüğünüzde toplantı odalarınıza video konferans özelliği kazandırmak için oldukça mantıklı bir seçim olabilir.

Windows 10X İnceleme

Windows 10X İnceleme

Microsoft, 2 Ekim 2019’da düzenlediği Surface etkinliğinde yeni işletim sistemi olan Windows 10X i duyurdu.

Windows 10 işletim sisteminin daha modüler bir versiyonu olarak lanse edilen Windows 10X, Windows 10’un yeni bir versiyonu değil, esas olarak çift ekranlı donanımlar için hazırlanmış bir varyasyonu olarak bildiriliyor. 10X in esas hedefi tablet, akıllı telefon gibi dokunmatik ekranlı telefonlar.

Windows 10X Özellikleri

10X in en büyük özelliği çift ekran desteği sayesinde da aynı anda iki uygulamanın çalışabilmesine olanak sağlayabilmesi (bunu yanlış hatırlamıyorsam ilk Samsung firması Note serisi akıllı telefonlarında ekranı bölerek yapmıştı). Aynı zamanda bu ekranlar arasında etkileşimi de sağlayabildiği için kullanıcıya farklı bir deneyim sunuyor. Aslında çift ekran uzun zamandır birden fazla monitör kullanan kişiler tarafından alışılan bir uygulama. Microsoft artık bunu dizüstü ve tabletlere de getirmiş oldu.

Windows 10X Çift Ekranlı Donanımlar İçin Tasarlanmış Bir İşletim Sistemi (kaynak: windows.com)

Ayrıca Microsoft, 10X de de her zaman çıkardığı yeni versiyonda da açıkladığı gibi bu versiyonda da sistem kaynaklarının daha verimli kullanıldığını belirtiyor.

Windows 10X aynı Windows 10 daki gibi bir başlangıç ekranı sunuyor. Burada aşina olduğunuz gibi yüklü uygulamalar, en son kullanılan dosyalar, ve arama özellikleri bulunuyor. En alttaki Windows logosuyla da masa üstüne geri dönebilmek mümkün.

Surface Neo

Windows 10X işletim sistemini kullanacak ilk cihaz Surface Neo olarak açıklandı. Temelde iki ekranı iki menteşeyle birleştiren bir dizüstü bilgisayar olan Surface Neo iki adet 9 inçlik dokunmatik ekranlara sahip. Intel işlemciye sahip Surface Neo, Surface Pen kalemi ile bir defter gibi de kullanılabiliyor. Harici olarak takılan manyetik klavye ile de tam bir laptop deneyimi sunuyor.

Surface Neo, Manyetik Klavye ile Bir Laptop Gibi de Kullanılabiliyor (kaynak: microsoft.com)

Windows 10X işletim sistemini Surface Neo yanında Asus, Lenovo , Dell, HP gibi firmaların da ileride çıkaracağı çift ekranlı donanımları da kullanacak.

Mevcut PCler Windows 10X İle Çalışabilecek Mi?

Microsoft yaptığı duyuruda Windows 10X’in Surface Neo gibi çift ekranlı cihazlarda kullanılabileceğini açıkladı. Bu da bu işletim sisteminin mevcut PC’lerde kullanılamayacağı anlamına geliyor. Ayrıca Microsoft’un Windows 10X’i kullanmak için koyduğu bir diğer şart ise cihazına Intel işlemciye sahip olması gerekliliği. Ben ise ileride bir şekilde(!) 10X’i mevcut donanımlarımıza iki ekran takarak kullanılabileceğimizi düşünüyorum.

Son Söz

Microsoft’un bu yeni işletim sistemi ve donanım vizyonunun nasıl ses getireceğini 2020 yazında daha net olarak göreceğiz. Umarım 10X’in akıbeti daha önceki donanım ve girişimleri ile (Zune, Windows Mobile) benzer kaderi paylaşmaz.