Browsed by
Aylar: Ocak 2019

Raspberry Pi CM 3+ İncelemesi

Raspberry Pi CM 3+ İncelemesi

Raspberry Pi Compute Module 3+

Raspberry Pi serisinin yeni ürünü Raspberry Pi Compute Module 3+ modülü 28 Ocak 2019’da duyuruldu. Daha çok endüstriyel uygulamalarda kullanılan Compute Module serisine yeni katılan CM3+, dört farklı versiyonda karşımıza çıkıyor. Daha önceki compute modüllerde de bulunan Lite ve 8GB seçeneklerinin yanında CM3+ serisine ek olarak 16 ve 32GB seçenekleri de dahil oldu.

Compute Module’ün Tarihçesi

CM1, 2014’ün başlarında 700MHz tek çekirdekli ARM11 Broadcom BCM2835 işlemci, 512 MB RAM ve 4GB eMMC Flash ile ortaya çıkmıştı. Bundan yaklaşık üç yıl sonra da dört çekirdekli BCM2837A1’i kullanan CM3 piyasaya çıktı ve iki yıl sonrasında -yani şimdi- CM3+ tanıtılmış oldu.

Raspberry Pi CM3+ Özellikleri

Tahmin edeceğiniz üzere CM3+, CM3 ten türetilen bir kart, ancak Raspberry Pi 3B+ ‘dan daha gelişmiş bir termal tasarıma ve Broadcom BCM2837B0 işlemcisine sahip. CM3+, eski modellerine benzer olarak standart bir DDR2 SODIMM konektörüne uyan küçük (67.6mm × 31mm) bir kart şeklinde tasarlanmış. Flash bellek, doğrudan karttaki işlemciye (8G / 16G / 32G) bağlı, diğer arayüzler ise konnektör pinleri aracılığıyla kullanılabilmekte.

Raspberry Pi CM3+’ın genel özellikleri ise şöyle:

  • İşlemci: Broadcom BCM2837B0, Cortex-A53 64-bit Soc @ 1.2GHz
  • Bellek (RAM): 1GB LPDDR2 SDRAM
  • Dahili Hafıza:
    • CM3+/8GB: (8GB eMMC Memory)
    • CM3+/16GB: (16GB eMMC Memory)
    • CM3+/32GB: (32GB eMMC Memory)
  • Multimedya: H.264, MPEG-4 decode (1080p30), H.264 encode (1080p30), OpenGL ES 1.1, 2.0
  • SD Kart Desteği: CM3+/Lite modülünde kullanıcılar haricen SD kart ya da eMMC’yi bağlayıp çalıştırabilirler.
  • Çalışma Sıcaklığı: -20 +70 C derece arası
  • İşletim Sistemi: NOOBS 3.0.0 veya daha üstü
Raspberry Pi Compute Module 3+ Lite versiyonunda eMMC Bulunmuyor (sağdaki boş alan)

Güç kaynağı sınırlamaları nedeniyle, CM3+’ın işlemci hızı 1.2 GHz e sınırlandırılmış durumda (Raspberry Pi 3B + için 1.4GHz idi).

Raspberry Pi CM3+ ü daha detaylı incelemek isterseniz datasheetine buradan ulaşabilirsiniz.

Günahı Ne Kadar?

Resmi sitesinde yapılan duyuruda ise CM3+ fiyatları ise şu şekilde açıklanmış:

Model
Fiyat
CM3+ Lite25$
CM3+ 8GB30$
CM3+ 16GB35$
CM3+ 32GB40$

Mevcut Geliştirme Kartları ile Uyumlu Mu?

Evet, önceki versiyonlarda da olduğu gibi mevcut geliştirme kartları Compute Module’ün 3+ ile de çalışabilmekte. Bunun yanında Raspberry Pi Foundation’dan verilen bilgiye göre CM ler için yeni bir geliştirme kartı da çıkmış, detaylı bilgiye bu linkten ulaşabilirsiniz.

Raspberry Pi Compute Module 3+ ve Geliştirme Kartı

Resmi sitesinde bildirildiği üzere Raspberry Pi Compute Module 3+, en az Ocak 2026’ya kadar üretimde kalacak.

Cisco IP Telefonlar İle Nasıl Enerji Tasarrufu Yapılır?

Cisco IP Telefonlar İle Nasıl Enerji Tasarrufu Yapılır?

Bildiğiniz üzere IP telefonlar analog telefonların aksine çalışmak için güç kaynağına gereksinim duyarlar. Bu ihtiyacı elektrik şebekesine bağlı olan güç adaptörleri ya da PoE destekli ağ cihazlarından temin edebilirler.

Eğer telefon ve ağ altyapınızda Cisco çözümlerini kullanıyorsanız bu yazımda belirteceğim yöntemler size Cisco IP telefonlar ile nasıl enerji tasarrufu yapabileceğiniz konusunda fayda sağlayabilir.

PoE Nedir?

PoE Power over Ethernet’in kısaltılmışıdır. Çok basit anlamda bazı cihazlar (IP telefon, kablosuz erişim noktası vb.) güç gereksinimlerini ağ kablosu üzerinden karşılayabilmesini sağlayan bir yöntemdir ve IEEE 802.3af (15.4W maks.) ve 802.3at (30W maks.) standartlarıyla tanımlanır.

IP telefonların çok fazla enerji ihtiyacı olmadığından 802.3af standardıyla kolaylıkla çalışabilirler. Bu standartta cihazlar güç ihtiyaçlarına göre sınıflandırılırlar. Aşağıdaki tabloda bu sınıfları ve güç ihtiyaçlarını bulabilirsiniz:

802.3af Sınıfı
Maks. Güç
315.4
27
14
015.4

Aşağıdaki tabloda ise güncel Cisco IP telefonların tipik ve maksimum güç tüketimlerini görebilirsiniz:

Model
802.3af ClassIdle (W)Maksimum (W)
781112.6ın3.8
782112.63.8
784112.63.8
786112.63.8
881123.96.5
884123.96.5
884523.96.4
885143.99.8
886144.214.2
886544.214.7

Peki Ya Tasarruf?

CUCM ile çalışan Cisco IP telefonlarda Power Save ve Power Save Plus olmak üzere iki farklı enerji tasarruf modu vardır. Şimdi bunları detaylı bir şekilde inceleyelim:

Power Save Modu

Bu modda telefon kullanımda değilken ekranın arkaplan aydınlatması yanmaz. Telefon bu modda CUCM’e kayıtlı kalır, gelen aramaları alabilir ve kullanıcı arama yapabilir. CUCM’in telefon konfigürasyon menüsünde (CUCM Administration > Device > Phone > ilgili telefon) belirli günlerde, belirli zaman aralığında ve telefon belirli süre kullanılmadığı zaman ekran aydınlatmasını yönetmek için özel yapılandırma seçenekleri bulunur. Aşağıda bu konfigürasyon ve açıklamalarını bulabilirsiniz :

Seçenek
Açıklama
Days Display Not ActiveEkranın açık olmayacağı günleri belirtir. Listeden ekranın kapalı olacağı günü seçebilirsiniz. Çoklu seçim için Ctrl tuşuna basılı tutun.
Display On TimeEkranının açılacağı saati belirler. Bu alan 24 saat formatında yazılmalıdır. Örneğin sabah 8:30 da açılmasını istiyorsanız 08:30 olarak yazmalısınız. Eğer bu alan boş bırakılırsa ekran 0:00 da açılacaktır.
Display On DurationEkranın açık kalacağı süreyi belirler. Örneğin 08:00 girerseniz yukarıdaki tanımla birlikte telefonun ekranı 16:30 a kadar açık kalacaktır. Eğer bu alana bir bilgi girilmezse ekran gece yarısına kadar açık kalacaktır.
Display Idle TimeoutTelefon kullanılmadığı zaman ekranın ne kadar süre sonra kapanacağını belirler. 1 saatlik idle süresinden sonra kapanmasını isterseniz 01:00 girmeniz yeterlidir.

Not 1: Power Save modunda telefonun ekranı veya ekran aydınlatması kapalıyken kullanıcı ahizeyi kaldırdığında veya herhangi bir düğmeye bastığında telefon güç tasarruf modundan çıkar.

Not 2: 7811 serisi telefonlarda arka plan aydınlatması olmadığı için Power Save modunda enerji tasarrufunu desteklemiyor.

İkinci tabloda görebileceğiniz üzere telefonların idle ve maks. çektikleri güç miktarları arasında yaklaşık %30 fark var. Dolayısı ile Power Save modunu kullanmak çok kaba bir hesapla yaklaşık %20 enerji tasarrufu anlamına gelebilir. Ayrıca bu modu uygulamak için ekstra donanım yazılım ya da lisans ihtiyacınız bulunmuyor.

Power Save Plus Modu (EnergyWise)

Power Save Plus modunda ise telefonlar power save modunda olduğu gibi belirtilen saat veya gün aralığında uykuya geçiyor. Bu durumda telefonlar CUCM’e register olmadığı için gelen çağrılar alınamıyor, kullanıcılar da çağrı yapabilmek için telefonun Select tuşuna basıp cihazı uyandırmaları gerekiyor. Avantajı ise uyku durumunda enerji tüketimlerinin 1W seviyesinde olması.

Not: Power Save Plus modu Cisco Energy Management Suite adı verilen bir çözümün parçası olarak sunuluyor ve ağınızdaki switchler tarafından desteklenmesi gerekiyor. CUCM versiyonunuzun 8.6 ve üstü, telefonların firmware versiyonunun da 9.(2)1 ve üstü olması gerekiyor.

Aynı şekilde Power Save Plus yapılandırması için CUCM’in telefon konfigürasyon menüsünde belirli günlerde, belirli zaman aralığında ve telefon belirli süre kullanılmadığı zaman uyku moduna geçmesini yönetmek için özel yapılandırma seçenekleri bulunur. Aşağıda bu konfigürasyon ve açıklamalarını bulabilirsiniz :

Seçenek
Açıklama
Enable Power Save PlusBu özelliğin hangi günlerde aktif olacağını belirler. Çoklu gün seçimi için Ctrl tuşuna basılı tutup seçim yapabilirsiniz.
Phone On TimeTelefonun hangi saatte açılacağını belirler. Sabah 7:30 da açılmasını isterseniz 07:30 girmelisiniz.
Phone Off TimeTelefonun hangi saatte uykuya geçeceğini belirler. Akşam 6:00 da uykuya geçmesini isterseniz 18:00 girmelisiniz.
Phone Off Idle TimeoutTelefonun uykuya geçmesi için inaktif olarak ne kadar süre geçmesi gerektiğini belirler. Bu özellik aşağıdaki durumlarda aktiftir:
Telefon Off Time sırasında uyandırılmışsa (select tuşu ile).
Telefon switch tarafından uyandırılmışsa.
Off time zamanı gelmiş fakat telefon kullanılmaya devam edilmişse.
Enable Audible AlertAktif edildiğinde telefon uyku moduna geçmeden 10 dakika kala sesli uyarı (zil sesi) çıkarır.
EnergyWise DomainTelefonun bulunduğu EnergWise domain adı.
EnergyWise SecretTelefonun EnergyWise domainindeki cihazlarla konuşmak için kullanacağı şifre.
Allow EnergyWise OverridesEnergyWise controllerdan basılan politikaların CUCM konfigürasyonuna göre önceliği olup olmayacağını belirler.

Son Söz

Pover Save ve Power Save Plus modları enerji tasarrufu anlamında kurumlara büyük avantaj sağlamakla birlikte özellikle Power Save modunu altyapınıza kolayca uygulayabilirsiniz. Bu sayede enerji verimliliğini arttırarak operasyonel maliyetleri azaltabilirsiniz.

Cisco – Log Toplama Püf Noktaları

Cisco – Log Toplama Püf Noktaları

Cisco ağ cihazlarında log toplarken özellikle yüklü miktarda log alırken zorluk yaşıyorsanız aşağıdaki örnek konfigürasyon ile işinizi kolaylaştırabilirsiniz. Config mode a girin ve aşağıdaki komutları uygulayın:

service sequence-numbers
service timestamps debug datetime localtime msec
logging buffered 10000000 debug
no logging console
no logging monitor
default logging rate-limit
default logging queue-limit

Bu konfigürasyondan sonra gerekli debug komutlarını çalıştırıp yakalamak istediğiniz durumu simüle edin ve durum gerçekleştikten sonra debug işlemini sonlandırmak için aşağıdaki komutu kullanın:

undebug all

Logların hepsinin ekranda akabilmesi için terminal length 0 komutunu kullanın ve show logging komutu ile bufferda tutulan tüm logları ekrana bastırın. Bu işlemi daha hızlı veri akışı olması sebebiyle mümkün ise konsol üzerinden değil de Telnet/SSH üzerinden yapın. Bağlandığınız terminal programında capture/log işlemini başlatın ve tüm logları ekrana bastırmak için aşağıdaki komutları girin:

terminal length 0
show logging

Log toplama işlemi bittikten sonra konsol ve telnet/SSH bağlantılarında senkron loglamayı tekrar aktif hale getirmek için konfig modda aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:

logging console
logging monitor

Peki Bu Komutlar Ne İşe Yarıyor?

Şimdi bu komutların ne anlama geldiklerini tek tek inceleyelim. Siz de aldığınız logların tipine göre bu komutları değiştirmek isteyebilirsiniz.

service sequence-numbers – Bu komut log satırının başına bir sekans numarası ekler. Bu sayede eğer loglar bir syslog sunucusuna gönderiliyor ise iletim esnasında mesaj kaybı olup olmadığı belirlenebilir.

service timestamps debug datetime localtime msec – Bu koumtla debug mesajlarının zaman bilgisi milisaniye mertebesinde tutulur. Bu da farklı debug komutlarının eş zamanlı olarak ürettiği logların gruplanabilmesini sağlayarak logların okunmasında kolaylık sağlar.

logging buffered 10000000 debug – Router ın logları kendi bufferında tutmasını sağlar. buradaki 10000000 rakamı ise buffer büyüklüğünü belirler ve 10MB a denk gelir. Bu rakamı alacağınız debug miktarı, cihazın RAM miktarına göre kendiniz belirleyebilirsiniz. Ayrıca bu buffer rotating olarak çalıştığından 10MB ın aşıldığı durumda en eski loglar silinerek yeni loglar buffer a yazılır. Sondaki debug komutu ise debug seviyesindeki logların tutulmasını sağlar.

no logging console – Alınan logların konsol ekrana basılmamasını sağlar. Eğer yüklü miktarda log üretiliyor ise (ör. konsol bağlantı hızından yüksek miktarda) bu komutu kullanmamak cihazın işlemci yükünü %100 e çıkartabilir.

no logging monitor – Bir üstteki komut gibi alınan logların Telnet/SSH ekranına basılmasını engeller.

default logging rate-limit – Ön tanımlı olarak cihaz log mesajlarını limitler. Bu sayede cihazın çalışma stabilitesini sağlar.  Rate limit özelliği logging rate-limit komutu ile arttırılıp azaltılabilir. Bu örnekteki komut ise rate limitin ön tanımlı değerde kalmasını sağlar.

default logging queue-limit – Bu komut da üsttekine benzer bir şekilde logların kuyrukta tutulmasını sınırlamak için kullanılır. Eğer daha önceden logging queue-limit komutu ile queue sınırı değiştirilmiş ise, bu komutla ilgili değerin ön tanımlı değere çekilmesi sağlanır.

CUBE Debug Mesajlarını Filtrelemek

CUBE Debug Mesajlarını Filtrelemek

Eğer VoIP teknolojileri alanında çalışıyor ve bir şekilde Cisco CUBE ile ses iletimi projelerinde yer alıyorsanız/aldıysanız zaman zaman oluşan sorunları tespit edebilmek ve bu sorunları çözebilmek için CUBE üzerinde debug komutlarını çalıştırmanız gerektiğini tecrübe etmişsinizdir. Bu yazımda çalıştıracağınız debug komutlarını nasıl filtreleyip çıktıların arasında kaybolmaktan nasıl kurtulabileceğinizi bulabilirsiniz.

Büyük kuruluşlar, çağrı merkezleri gibi ses trafiğinin yoğun olduğu yerlerde eğer CUBE kullanılıyor ise cihaz üzerinden yüzlerce çağrı geçtiğini görmeniz mümkün. Eğer spesifik bir problemi inceliyor iseniz toptan aldığınız debug çıktıları arasında ilgili mesajları bulmak size oldukça zaman kaybettirebilir. Bu durumda ilgili debug komutlarını, aramak istediğiniz özel koşullara göre yönlendirebilir ve daha sade çıktılar alarak işinizi kolaylaştırabilirsiniz. Bunun için CUBE üzerindeki bir filtreleme özelliğini kullanmak gerekiyor.

Filtreleme özelliğini SIP, H.323, MGCP gibi birçok protokol için olan CUBE debug komutlarında kullanmanız mümkün, aşağıda bu filtrelemeyi destekleyen bütün CUBE debug komutlarını bulabilirsiniz :

debug cch323 h225
debug cch323 h245
debug cch323 preauth
debug cch323 session
debug ccsip all
debug ccsip calls
debug ccsip err
debug ccsip events
debug ccsip messages
debug ccsip preauth
debug ccsip states
debug mgcp all
debug mgcp endpoint
debug mgcp endptdb
debug mgcp errors
debug mgcp events
debug mgcp gcfm
debug mgcp inout
debug mgcp media
debug mgcp src
debug mgcp state
debug mgcp voipcac
debug voip aaa
debug voip ccapi error
debug voip ccapi inout
debug voip ipipgw
debug voip ivr all
debug voip ivr applib
debug voip ivr callsetup
debug voip ivr digitcollect
debug voip ivr dynamic
debug voip ivr error
debug voip ivr script
debug voip ivr settlement
debug voip ivr states
debug voip ivr tclcommands
debug voip rawmsg
debug vtsp all
debug vtsp dsp
debug vtsp error
debug vtsp event
debug vtsp port
debug vtsp rtp
debug vtsp send-nse
debug vtsp session
debug vtsp stats
debug vtsp vofr subframe
debug vtsp tone
debug vtsp vofr

Call Filter Konfigürasyonu

Bir ses çağrısını filtrelemek için öncelikle filtrelenecek koşulları içeren bir liste (match-list) oluşturmalısınız. Bu listeyi oluştururken farklı koşulları tanımlayabilirsiniz. Aşağıda tanımlayabileceğiniz koşulları ve bunların detaylarını da yanlarında bulabilirsiniz :

enable
configure terminal
call filter match-list number voice
incoming calling-number string - Gelen arayan numaraya göre filtrele
incoming called-number string - Gelen aranan numaraya göre filtrele
incoming signaling {local | remote} ipv4 ip-address - Gelen sinyalleşme IP adresine göre filtrele
incoming media {local | remote} ipv4 ip-address - Gelen medya IP adresine göre filtrele
incoming dialpeer tag - Gelen dial peer a göre filtrele
outgoing calling-number string - Giden arayan numaraya göre filtrele
outgoing called-number string - Giden aranan numaraya göre filtrele
outgoing signaling {local | remote} ipv4 ip-address - Giden sinyalleşme IP adresine göre filtrele
outgoing media {local | remote} ipv4 ip-address - Giden medya IP adresine göre filtrele
outgoing dialpeer tag - Giden dial peer a göre filtrele
end

Bu oluşturduğunuz listeyi daha sonra gözden geçirmek için show call filter match-list komutunu kullanabilirsiniz.

Örnek:

Mesela 03125551234 numarasından 03125554567 numarasına doğru yapılan bir SIP çağrısındaki tüm SIP mesajlarını görmek istiyoruz. Bu durumda filtreyi şu şekilde yazabiliriz :

call filter match-list 1 voice
incoming calling-number 03125551234
incoming called-number 03125554567

Burada match-list e verdiğimiz numara aynı bir access list gibi kullanılıyor. Şimdi bu filtreyi aktif hale getirip debug ı açalım :

Router# debug condition match-list 1 exact-match
Router# debug ccsip messages

Buradaki 1 sayısı üstteki tanımladığımız listenin numarasıdır ve 1 ile 16 arasında değer alabilir. Sonuna yazdığımız exact-match ise koşulların tümünün karşılanması durumunu belirtir. Filtrenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için show debug demeniz yeterli :

Router# show debug 

CCSIP SPI:SIP Call Message tracing is enabled (filter is ON)

Çıktıdan da görüldüğü gibi artık debug çıktılarımız uyguladığımız filtreden geçerek sadece ilgilendiğimiz çağrının (03125551234 numarasının arandığı çağrılar) mesajlarını bize gösterecek.

CUCM 12.5 ile Gelen Yenilikler

CUCM 12.5 ile Gelen Yenilikler

Merhaba, daha önceki yazımda CUCM 12.0 ile gelen yeniliklerden bahsetmiştim. CUCM 12’nin devamı gibi olan ve 2019 yılının ilk çeyreğinde çıkması planlanan CUCM 12. 5 ile de birtakım yeni özellikler ve kullanım kolaylıkları geliyor. Bu yenilikleri kısaca şu alt başlıklarda özetleyebiliriz:

Basitleştirilmiş Yönetim

Özellikle cluster yapıda CUCM ile haşır neşir olanlar yaşamıştır, bir cluster üzerinde upgrade yapmak, devicepack eklemek, reboot etmek çok tekrarlı ve zaman alan işlerdir. CUCM 12.5 ile gelen yenilikler sayesinde bu tür işlemler artık tek bir işe indirgenmiş ve zamandan oldukça tasarruf sağlanmış. Aynı zamanda yeni kurulumlarda ya da toplu telefon eklenmesinde telefonların uzaktan aktivasyon işlemleri de kolaylaştırılmış. Artık CUCM aktivasyon kodlarını e-posta olarak kullanıcılara gönderebiliyor ve operasyonel iş yükünü azaltıyor.

CUCM Telefon Aktivasyonu

Aynı şekilde Jabber ve video konferans uç cihazları için de bir takım konfigürasyon ve template kolaylıkları getirilmiş. Artık Jabber için XML dosyaları ile uğraşmak tarih oldu.

Güvenlik ve Uygunluk

Gelişmiş güvenlik ve bir Avrupa Birliği regülasyonu olan MiFID 2 uyumluluğu ile CUCM 12.5 in kayıt yetenekleri geliştirilmiş. Bu da özellikle finans alanında daha güvenli bir iletişim anlamına geliyor (bankaların çağrı merkezleri için iyi haber). IM&P mesaj arşivleri de artık kriptolu bir şekilde saklanabilecek. Bunun yanında IP telefonlar için 802.1x uç cihaz sertifikalarında auto-enrollment desteği geliyor.

Geliştirilmiş Kullanıcı Deneyimi

Jabber tarafında ise CMS toplantılarında daha fazla kullanıcı kontrolü sağlanmış. Bir yandan da artık CMS toplantı odaları LDAP proxy üzerinden bulunabilir hale gelmiş.

MRA ile yapılan görüşmelerde round-trip zamanını azaltmak ve expresswaylere doğru olan veri kullanımını azaltmak için artık media verisi (RTP) iki uç cihaz arasında (expressway den dönmeden) gidip gelecek. Tabi bunun için Expressway X12.0 ve üstünü kullanmak gerekiyor.

MRA RTP Sinyalleşmesi

Bulut İşbirliği Çözümleri ile Entegrasyon

Buradaki en büyük yenilik ise Jabber IM&P ile Webex Teams entegrasyonu. Artık iki ürün arasında mesajlaşma ve durum bilgisi (presence) paylaşımı mümkün olacak.

Webex Teams – Jabber Entegrasyonu

Bu yeni özellikler ile Cisco yine kullanıcı deneyimini arttırırken operasyonel yükü azaltmış.

Not: Bu arada malum nedenlerden dolayı CUCM 13 atlanıp direk 14 olarak çıkacak. Onun da tahmini çıkış tarihi 2020 ortası gibi görünüyor.