Browsed by
Aylar: Eylül 2019

Raspberry Pi 4 İnceleme

Raspberry Pi 4 İnceleme

Raspberry Pi Foundation, 2019 Haziran ayında yeni modeli olan Raspberry Pi 4 ü duyurdu.

Bildiğiniz üzere Raspberry Pi, ilk olarak çocuklara kodlamayı öğretmek ve sevdirmek için tasarlanmış basit bir mini bilgisayar olarak çıktı. Ancak, zaman içerisinde başta hobiciler olmak üzere bir çok farklı amaç için kullanılmaya başlanmasıyla çok yönlü ve popüler bir cihaz haline geldi (Raspberry Pi ile neler yapabileceğinizi merak ediyorsanız şu yazımı okumanızı öneririm.).

Raspberry Pi 4 piyasaya çıkmadan önce bu mini bilgisayar ile ilgili tahmin edilen özellikleri daha önceki yazımda ele almıştım. Artık bu mini bilgisayar kanlı canlı olarak piyasada bulunuyor ve bu yazımda Pi 4 ile ilgili incelemelerimi size aktaracağım.

Raspberry Pi 4 Özellikleri

Pi 4 ile ilgili başlıca özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Broadcom BCM2711, Quad core Cortex-A72 (ARM v8) 64-bit SoC @ 1.5GHz İşlemci
  • 1GB, 2GB veya 4GB LPDDR4 SDRAM
  • 2.4 GHz ve 5.0 GHz IEEE 802.11ac Wi-fi, Bluetooth 5.0, BLE
  • Tam Kapasite Gigabit Ethernet
  • 2 Adet USB 3.0, 2 Adet USB 2.0 Portu
  • Eski Modellerle Tam Uyumlu Standard 40 Pin GPIO
  • 4Kp60 Destekli 2 × Mikro-HDMI Portu
  • 2 Yollu MIPI DSI Görüntü Portu
  • 2 Yollu MIPI CSI Kamera Portu
  • 4-Pole Stereo Ses ve Kompozit Video Portu
  • H.265 (4kp60 decode), H264 (1080p60 decode, 1080p30 encode)
  • OpenGL ES 3.0 Desteği
  • Micro-SD Kart Slotu
  • USB Type-C Konnektör Üzerinden 5V DC
  • Power over Ethernet (PoE) (PoE HAT ile)
Raspberry Pi 4 Bileşenleri

Şimdi bu bileşenlere biraz daha detaylı bakalım

İşlemci ve Bellek

Raspberry Pi 4 gücünü Cortex-A72 mimarisinden alıyor. 1.5 GHz hızında çalışan dört çekirdekli işlemcinin yer aldığı Pi 4 bu sayede donanımsal olarak H.265 decode edebiliyor. Tabi yüksek işlem gücü yüksek ısı ile birlikte geliyor, yaptığım testlerde de gördüm ki eğer kapalı bir kutu ile kullanıyorsanız Pi 4 CPU sıcaklığı idle durumda 60-65 derece civarında seyrediyor. Eğer yoğun işlemci kullanan uygulamalarınız varsa CPU bu değer 90 dereceleri bulabiliyor. Bu yüzden fan soğutmalı Pi kasalarını daha sık göreceğiz gibi.

Raspberry Pi modelleri yıllardır 512 MB veya 1 GB RAM seçenekleri ile geliyordu ve bu durum bazı uygulamalarda sıkıntı yaratabiliyordu. Raspberry Pi 4’ ile artık 1, 2 ve 4 GB RAM olmak üzere üç farklı bellek opsiyonu geliyor. Buna ek olarak RAM’lerde artık LPDDR4 teknolojisine geçildi.

Raspberry Pi 4 Broadcom 2711 SoC ile Daha Da Güçlenmiş.

Görüntü

Pi 4 te yenilenen bir diğer kısım da görüntü çıkışları. Yeni Pi’de artık iki adet çıkış var ve eski modellerdeki HDMI portunun yerinde artık Mikro HDMI portlar kullanılmış. İki portundan da 4K / 60 FPS çift görüntü çıkışı bulunan Pi 4’ü televizyon veya monitöre bağlanılarak güçlü bir medya cihazı olarak da kullanabilirsiniz. Ayrıca digital signage, kiosk gibi uygulamalarda da oldukça iyi işler çıkarabilirsiniz. İyi bir görüntü performansı için raspi-config i kullanarak GPU bellek miktarını default değeri olan 64MB’dan 512 MB’a çıkarın.

Raspberry Pi 4, 2 Adet HDMI Port Sunuyor.

Ağ Bağlantıları ve USB

Raspberry Pi 3 ile birlikte sunulan IEEE 802.11.b/g/n/ac kablosuz ağ arayüzü Pi 4 te de mevcut. Pi 3’ün aksine direk SoC ile konuşan ve artık tam kapasite kullanılabilen Gigabit Ethernet portunun yanı sıra Bluetooth 5.0 BLE desteğinin yer aldığı Raspberry 4’te ikişer adet USB 2.0 ve USB 3.0 portu bulunuyor. 

Güç Özellikleri

Tahmin edebileceğiniz gibi daha güçlenen Pi 4’ün güç gereksinimi de artmış durumda. Uç birimler ile birlikte çift HDMI portunu da kullanacağınızı varsayarsak yeni Pi ile en az 3Amperlik bir şarj aleti kullanılmanız gerekiyor. Eğer takacağınız USB çevre birimleri toplam 500mA den daha az enerji tüketirse, iyi kalitede bir 5V 2.5A güç kaynağı da işinizi görebilir.

Güç girişi için önceki modellerden farklı olarak Pi4’te Type-C portu kullanılıyor, fakat bu port ile ilgili bir tasarım hatası yüzünden bir takım sıkıntılar mevcut. Çok kabaca bahsetmek gerekirse üzerinde çip bulunan Type-C kablolar ile güç iletimi sağlıklı olmuyor, Güç sağlayan adaptör Pi 4’ü bir ses cihazı olarak algılıyor ve fazla güç vermeyi reddediyor. Bu sorunu tabiri yerindeyse “dandik” bir Type C kablo kullanarak çözebiliyorsunuz. Type-C problemi ile ilgili oldukça detaylı yazıya bu linkten ulaşabilirsiniz.

Raspberry Pi 3 Modelleri İle Kıyaslama

Geçtiğimiz yıl tanıtılan Raspberry Pi 3 Model B+ ile Raspberry Pi 4 Model B’yi karşılaştırdığımızda aralarında çok önemli farklılıklar olduğunu görüyoruz. Bunlardan en önemlileri tahmin edebileceğiniz üzere işlemci ve RAM miktarı. Yeni Pi 4, Broadcom 2711 SoC ile Pi 3 e oranla yaklaşık 3 kat bir performans artışı ve 12 ve 4GB olmak üzere üç farklı RAM seçeneği ile oldukça performanslı bir bilgisayar olduğunu kanıtlıyor. Bir diğer önemli yenilik ise 4K destekli iki adet HDMI portu. Bu sayede artık görsel projeleriniz için çok daha fazla seçeneğiniz var

Pi 3 vs. Pi 4

Aşağıdaki tabloda Pi 3 ve Pi 4 modelleri arasındaki temel farklılıkları detaylı olarak bulabilirsiniz:

Raspberry Pi 3 B Raspberry Pi 3 B+ Raspberry Pi 4 B
İşlemciBroadcom BCM2837A1(B0) Quad-core Cortex-A53 64-bit SoC@ 1.2GHz Broadcom BCM2837B0, Cortex-A53 (ARMv8) 64-bit SoC @ 1.4GHz Broadcom 2711
Quad-core Cortex A72
64-bit SoC @ 1.5GHz
RAM1GB LPDDR2 SDRAM 1GB LPDDR2 SDRAM 1-2-4 GB LPDDR4 SDRAM
Ağ & Bağlantı2.4GHz IEEE 802.11.b/g/n/ac Wireless LAN
Bluetooth 4.1, BLE
4 x USB 2.0 Portu
2.4GHz/5.0GHz IEEE 802.11.b/g/n/ac Wireless LAN
Bluetooth 4.2, BLE
4 x USB 2.0 Portu
USB 2.0 Üzerinden Gigabit Ethernet (300Mbps)
2.4GHz/5.0GHz IEEE 802.11.b/g/n/ac Wireless LAN
Bluetooth 5.0, BLE
2x USB 2.0 + 2x USB 3.0 Portu
Gigabit Ethernet
Video & Ses1 x tam boyutlu HDMI
1 X MIPI DSI ekran portu
1 X MIPI CSI kamera portu
4 kutuplu 3.5mm ses + kompozit video portu
1 x tam boyutlu HDMI
1 X MIPI DSI ekran portu
1 X MIPI CSI kamera portu
4 kutuplu 3.5mm ses + kompozit video portu
2 x Micro HDMI, 4K
1 X MIPI DSI Ekran Portu
1 X MIPI CSI Kamera Portu
4 Kutuplu 3.5mm Ses + Kompozit Video Portu
MultimedyaH.264, MPEG-4 Decode (1080p30)
H.264 Encode (1080p30)
OpenGL ES 1.1, 2.0
H.264, MPEG-4 Decode (1080p30)
H.264 Encode (1080p30)
OpenGL ES 1.1, 2.0
H.265 Decode (4kp60)
H.264 Decode (1080p60)
H.264 Encode (1080p30)
OpenGL ES 1.1, 2.0, 3.0
Güç BeslemeMikro USB – 5V /2.5A DC Mikro USB – 5V /2.5A DC
CPoE
USB Type-C 5V/3A DC, PoE

Güncellenen güç girişi, HDMI ve USB portları sebebiyle kasa tasarımları değiştiği için eğer bir kutu ile kullanacaksanız Pi 4 e uyumlu güncel bir kutu almanız gerekiyor.

Raspberry Pi 4 Fiyatı

Raspberry Pi Foundation sabit fiyat politikası geleneğini bu modelde de bozmamış. Başlangıç modeli olan 1 GB’lık versiyonu 35$ dan satın alabilmeniz mümkün (eğer yurt dışında yaşıyorsanız tabi ki 🙂 ). Farklı RAM seçeneklerine göre fiyatlandırmayı aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz:

RAM MiktarıFiyat
1 GB35$
2 GB45$
4 GB55$

Türkiye fiyatları tahmin edebileceğiniz gibi biraz daha yüksek, henüz 1GB’lık model satışa sunulmadı ama 2GB’lık versiyonu 350-400 TL, 4GB’lık versiyonu ise 450-500 TL aralığında bulabilirsiniz.

Kendi sitesinde yazan bilgiye göre Raspberry Pi 4 en az Ocak 2026’ya kadar üretimde kalacak. Dolayısı ile diğer Raspberry Pi’ler gibi bu da uzun soluklu bir bilgisayar olacağa benziyor.

Jitsi Meet Debian 10’a Nasıl Kurulur?

Jitsi Meet Debian 10’a Nasıl Kurulur?

Jitsi Meet, çok kullanışlı ve basit, WebRTC tabanlı açık kaynaklı çok platformlu bir video konferans çözümüdür. Jitsi Meet’i bulut tabanlı veya kendi sunucularınızda da kullanabilirsiniz. Bu blog yazımda, Jitsi sunucusunu Debian veya Ubuntu tabanlı linux platformunuza nasıl kuracağınızı açıklayacağım.

Başlamadan önce, Jitsi üzerinden görüntülü görüşme deneyimini merak ediyorsanız, bu URL’yi tıklamanız ve meet.jit.si tarafından desteklenen görüntülü görüşme sayfama gitmeniz yeterli.

Jitsi Meet’i Ubuntu veya Debian linux platformuna kurmak oldukça kolaydır. Bu kılavuzda, Jitsi sunucusunu Debian 10 üzerinde .deb paketlerini kullanarak nasıl kurulacağını bulabilirsiniz.

Ben Debian’ı net kurulum paketinden (netinst) yüklemeyi tercih ediyorum, çünkü bu sayede paketleri güncel olan minimum bir kurulum yapabiliyorum. Bu kurulum yazısında sizin Debian’ı kurabileceğinizi farz ediyorum ve Jitsi kurulumuna temel kurulum noktasından devam edeceğim.

Öncelikle, sudo & ssh gibi temel paketleri kuralım. Konsoldan root olarak oturum açın, ardından gerekli paketleri kurun.

apt-get install -y ssh sudo ufw apt-transport-https

Root olmayan kullanıcınızı (benimki ferikci) /etc/sudoers dosyasına ekleyin.

ferikci  ALL=(ALL:ALL) ALL 

Artık sudo komutlarını kullanarak mevcut kullanıcınızla devam edebilirsiniz.

Opsiyonel: UFW güvenlik duvarını etkinleştirin ve gereken portları açın:

sudo ufw allow in ssh 
sudo ufw allow in http 
sudo  ufw allow in https 
sudo  ufw allow in 10000:20000/udp 
sudo  ufw enable 

Eğer linux makinenize SSH ile bağlıysanız, “ufw allow ssh” komutunu girdikten sonra “ufw enable” komutunu girin, aksi takdirde mevcut SSH bağlantınızı kaybedebilirsiniz.

Ardından linux makinenizi yeniden başlatın:

reboot

Şimdi kurulumun geri kalanında mevcut kullanıcınızla SSH üzerinden tekrar oturum açın.

Jitsi GPG anahtarını ekleyin.

 wget -qO - https://download.jitsi.org/jitsi-key.gpg.key | sudo apt-key add - 

Jitsi deposunu ekleyin ve apt yi güncelleyin

sudo sh -c "echo 'deb https://download.jitsi.org stable/' > /etc/apt/sources.list.d/jitsi-stable.list"
sudo apt-get -y update 

Jitsi-Meet Kurulumu

Artık Jitsi sunucu kurulumuna hazırsınız. Jitsi-meet’i bağımlılıklarıyla birlikte kurmak için aşağıdaki komutu kullanın:

sudo apt-get -y install jitsi-meet

Kurulum esnasında bilgisayar adınız (hostname) sorulacak ancak, sadece bilgisayar adınızı yazmayın, bu alana bilgisayar adınızı FQDN olarak yazmalısınız, aksi takdirde bağlantı ile ilgili sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Bu arada, FQDN’nin DNS sunucuları tarafından çözüğlebildiğinden emin olun. (Ya da FQDN’i bilgisayarınızın hosts dosyanıza ekleyebilirsiniz.).

Jitsi Hostname (FQDN) Ayarları

Kurulumda bundan sonra sertifika istenecektir. Ben bu kurulumda kendinden imzalı SSL sertifikası kullanacağım, bu yüzden ilk seçeneği seçiyorum.

Jitsi SSL Sertifika Konfigürasyon Menüsü

Kurulum bir süre sonra tamamlanacak ve komut istemine geçecektir.

Şimdi video konferans GUI’nize bağlanma zamanı geldi. Jitsi sunucusunun ana sayfasına gitmek için https://FQDN adresini kullanın:

https://jitsi.test.local

Oda adı giriş alanına sahip bir ana sayfa göreceksiniz. Bir oda adı girin ve Go düğmesine tıklayın.

Jitsi Meet Ana Sayfa

Hepsi bu kadar! Aynı prosedürle veya https://FQDN/odaadı URL’sini kullanarak odanıza daha fazla katılımcı ekleyebilirsiniz.

https://jitsi.test.local/testroom
Ve Jitsi Meet Çalışır

Jitsi’yi Bir NAT Arkasında Çalıştırmak

Jitsi sunucunuzu iç IP ile bir NAT arkasında kullanmak istiyorsanız, yönlendiricinizi aşağıdaki portları Jitsi Meet sunucunuza yönlendirecek şekilde yapılandırmanız (port forwarding) gerekir:

  • 80/TCP
  • 443/TCP
  • 10000-20000/UDP

Ardından /etc/jitsi/videobridge/sip-communicator.properties dosyasına iç ve dış IPlerinizi içeren aşağıdaki satırları eklemeniz gerekir:

org.ice4j.ice.harvest.NAT_HARVESTER_LOCAL_ADDRESS=[İÇ.IP.ADRESİ]
org.ice4j.ice.harvest.NAT_HARVESTER_PUBLIC_ADDRESS=[DIŞ.IP.ADDRESİ]

Örnek olarak kendi konfigürasyonum şöyle:

org.ice4j.ice.harvest.NAT_HARVESTER_LOCAL_ADDRESS=192.168.1.20
org.ice4j.ice.harvest.NAT_HARVESTER_PUBLIC_ADDRESS=95.9.74.32
Cisco 7800 Snoopy Görüntüsü

Cisco 7800 Snoopy Görüntüsü

Cisco 7800 serisi IP telefonlarda sevimli bir Snoopy görüntüsü görürseniz şaşırmayın. Bu blog yazımda, Cisco 7800 serisi IP telefonlarda Snoopy görüntüsünün ne anlama geldiğini ve telefonu çalışır hale getirmek için neler yapabileceğinizi bulabilirsiniz.

Belirtiler

Bu sorun ile hem hali hazırda kurulmuş ve kullanılan, hem de kutusundan yeni çıkarılmış telefonlarda bir kaç kere karşılaştım ve bunun üstüne böyle bir yazı yazma gereği duydum. Telefon’a enerji verip açıldığında Cisco logosu önyükleme sırasında görünüyor, ardından bir süre sonra telefon ekranında sadece sevimli bir Snoopy resmi çıkıyor. Bazıları bunun bir arka plan görüntüsü veya bir tür ekran koruyucu olduğunu düşünebilir, ancak aslında değil. Bu esnada telefon donuyor ve herhangi bir tuşa bastığınızda da bir tepki vermiyor.

Cisco 7821'de Snoopy Görüntüsü
Cisco 7821’de Snoopy Görüntüsü

Cisco Snoopy – Kök Neden

Snoopy, Cisco 7800 serisi IP telefonların dahili kod adıdır. 7800 serisi IP telefonlarda bir Snoopy görüntüsü ile karşılaştığınızda bu, üretim sırasında telefonun uygun firmware ile yüklenmediği veya telefonun flash belleğinde bozuk bir firmware olduğu anlamına geliyor.

Cisco 7861’de Snoopy ve Woodstock Görüntüsü

Kurtarma İşlemi

Eğer siz de telefonlarınızda bu sorunla karşı karşıyaysanız, temel olarak aşağıdaki işlemleri yapabilirsiniz:

  • Telefonu, burada gösterilen prosedürle sıfırlamayı deneyin.

Yukarıdaki işe yaramazsa, şunu deneyin:

  • LAN’ınızda bir DHCP ve bir TFTP sunucusu kurun. TFTP sunucunuza telefonun ilgili firmware ve firmware bilgilerinin olduğu SIP konfigürasyon dosyalarını ekleyin. DHCP sunucu konfigürasyonunda Option 66 ile TFTP sunucunuzun adresini tanımlayın. Daha sonra Telefonun IP adresialıp almadığını görmek için DHCP sunucunuzun loglarını kontrol edin. Şanslıysanız, telefon bir IP adresi olacak ve firmware dosyasını çekmeye çalışacaktır.

Bu prosedürlerin işe yaramadığı durumda telefonu kurtarmak için artık yapabileceğiniz bir şey kalmamış demektir. Geçerli bir Cisco bakım sözleşmeniz varsa TAC’a case açıp RMA talebinde bulunabilirsiniz.

CUCM Common Partition Nasıl Temizlenir?

CUCM Common Partition Nasıl Temizlenir?

Bazen bir Cisco Unified Communicatios Manager’da (CUCM) RTMT ekranında bakarken, “LogPartitionLowWaterMarkExceeded” diye kritik bir uyarı görebilirsiniz. Bu, CUCM common partition üzerinde boş alan azaldığında gerçekleşir.

Çoğu durumda bu sorun sistemin genel işleyişini etkilemez, ancak bazı ek paket kurulumları (örn. device pack) veya upgrade yapmak istiyorsanız diskteki bu düşük alan bir takım sorunlara neden olabilir.

CUCM common partition ayrıca log partition olarak da adlandırılır ve çoğunlukla TFTP sunucusundaki firmware dosyaları, CDR’lar ve CUCM logları ile doludur. CUCM üzerine yeni telefon firmware dosyaları eklendikçe, ya da CUCM log seçenekleri açık bırakıldıkça bu kısım zamanla dolmaya başlar ve bir süre sonra RTMT üzerinden uyarı almaya başlarsınız.

LogPartitionLowWaterMarkExceeded, log partition disk alanı yüzdesi “Low WaterMark” eşiğine ulaştığında gerçekleşir. Bu, disk alanını temizlemeniz için bir erken uyarıdır. CUCM, “High WaterMark” değerine ulaşana kadar bir otomatik temizleme işlemi yapmaz.

CUCM Common Partition ı Temizlemek İçin Ne Yapmalıyım?

Common partition’daki alanı boşaltmak ve boş yer açmak için aşağıdaki işlemleri uygulayabilirsiniz:

  • LogPartitionLowWaterMarkExceeded değerini % 50, ve LogPartitionHighWaterMarkExceeded değerini %60 olarak değiştirin ve ardından “Cisco Log Partition Monitoring Tool” servisini yeniden başlatın. Birkaç saat sonra CUCM temizlik yapacak ve kullanılan alanın azaldığını göreceksiniz.
  • RTMT üzerindeki Trace / Log Central fonksiyonunu kullanarak “Delete Collected Log Files from Server ” seçeneği ile log / trace dosyalarını toplayarak kullanılmayan log dosyalarını silin (bu işlem hem aktif hem de aktif olmayan bölümler içindir). Sunucu üzerindeki tüm kullanılmayan logları silmek için Relative Range‘i 8-9 yıl olarak seçin.
  • Kullanılmayan eski telefon firmware dosyalarını TFTP sunucusundan silin.
  • Tüm dosyaları etkin olmayan common partition’dan silen “ciscocm.free_common_space_v1.1.cop.sgn” (cisco.com’da bulabilir ve indirebilirsiniz) adlı CUCM scriptini kullanın. Ancak bu scripti kullandıktan sonra, önceki CUCM sürümüne geçemeyeceğinizi lütfen unutmayın.

CUCM common partition kullanımını azaltmak istiyorsanız, aşağıdaki işlemleri uygulayabilirsiniz:

  • Çok lazım olmadıkça Detail / Debug trace seviyesini devre dışı bırakın.
  • Saklanacak trace dosyalarının sayısını azaltın.
  • CDR için: High Water Mark değerini azaltın, kullanılacak disk alanını azaltın ve CDR’ların saklanacağı gün sayısını azaltın.