Browsed by
Aylar: Ağustos 2018

IPv6 ya Geçiş (Aradaki 5e Ne Oldu?)

IPv6 ya Geçiş (Aradaki 5e Ne Oldu?)

IP ile kısaltılan Internet Protokolü bildiğiniz üzere günümüzde hemen hemen tüm veri iletişimi teknolojilerinde kullanılan bir protokoldür. İlk olarak 1974’te IEEE tarafından “A Protocol for Packet Network Intercommunication” adlı yazı ile tanımlanmıştır. 0 versiyonu ile başlanan proje günümüzde 6 ya kadar ilerlemiştir. Genel kullanıma açılmış olan iki versiyon vardır, IPv4 ve IPv6.

IPv4:

IPv4, hala şu ana kadar en geniş kullanım alanına yayılmış olan (ve kuvvetle muhtemel bu yazıyı okumak için kullandığınız) internet protokolüdür. Paket anahtarlamalı ağlar üzerinde kullanılmak için geliştirilmiş bir protokoldür.

IPv4 için her TCP/IP ana bilgisayarı mantıksal bir IP adresiyle tanımlanır. Bu adresleme sistemi toplam 32 bitten oluşur. 32 bit, sekizerli gruplara ayrılarak gösterilir.Her bir sekizerli gruba oktet adı verilir. Her bir IP adresinde toplam 4 adet oktet vardır ve bu oktetler içinde belirtilen rakamlar 0 ile 255 arasındadır.

Örneğin 192.168.1.4 bir IPv4 adresidir. Her bir oktet nokta ile birbirinden ayrılır.

IPv4 adresleme ile 2^32 yani 4 milyardan fazla adres üretilebilmektedir. Bugün kullandığımız IPv4, 1981 yılında RFC 791 ile tanımlanmıştır.

IPv6:

IPv6 ise 1990’larda adresleme sınırlamalarını çözmek amacıyla geliştirildi ve 7 yılllık bir çalışma sonrasında bu yeni internet protokolünün ticari uygulamaları 2006 yılında başladı. Bu protokol ile ilgili güncel RFC’ye bu linkten ulaşabilirsiniz.

IPv6, 128 bitlik bir protokol olduğundan bize çok daha fazla IP adresi sağlıyor. IPv6 formatı, her biri 128 bit olmak üzere, her biri 16 biti temsil eden sekiz adet 4 karakterli onaltılık sayı dizisi olarak ifade edilir. IPv6 adresindeki karakterler 0’dan 9’a ve A’dan F’ye kadar olan harflerdir.

Örnek bir IPv6 adresi şu şekildedir: 2001:0db8:0000:0000:2345:0ace:6006:001f 

IPv6, yüzbindesilyonlarca IP adresi (3.4×10^38 adrese kadar) sunma kapasitesine sahiptir.

Bir IP versiyon 6 adresi ezberlenemeyecek kadar uzun ve genellikle çok sayıda sıfır içerir. Adresteki sıfırlar adresleri kısaltmak için “bastırılabilir”. Örneğin, yukarıdaki adresi şu şekilde çok daha kısa olarak ifade edilebilir: 2001:db8::2345:ace:6006:1f

Hepsi sıfırdan oluşan bir 4 karakterden daha fazla bir dizi olduğunda, bu dizi “::” sembolü ile değiştirilebilir (ancak, bir IPv6 adresinde yalnızca bir :: sembolü kullanabilirsiniz).

Aşağıdaki tabloda ise iki IP versiyonu arasındaki farkları kısaca özetlemeye çalıştım :

IPv4 vs. IPv6

IPv5’e Ne Oldu?

IPv4 ve IPv6 ile ilgili biraz bahsettik, peki ya IPv5’e ne oldu? Hiç var oldu mu? Eğer olduysa, neden tüm dünya onu göz ardı edip IPv6 geldi? Şimdi biraz buna bakalım.

IPv5, 1979 yılında “Internet Stream Protocol”  adı altında tanıtıldı fakat bu deneysel bir protokoldü. Genel olarak  Apple, NeXT, ve Sun gibi firmalar tarafından ağ üzerinde ses ve video iletişimi için servis garantisini sağlayabilecek mekanizmalar içermesi için geliştirildi.
Hiç bir zaman genel kullanıma açılmadı fakat alt mekanizmaları ATM, MPLS, VoIP gibi teknolojilerde kullanıldı. Karışıklığa yer vermemek adına daha sonra ismi ST ve ST-II olarak devam etti.

Peki IPv6’ya Geçebilecek Miyiz?

Dünyada ana sebebi IPv4 adresi kıtlığı olmak üzere, IPv6 ya geçiş süreci başlamış durumda. Fakat bu dönüşüm bir anda olamayacağı için (hali hazırda kullanılan görece eski ağ cihazlarının bir kısmının IPv6 desteklemediğini unutmayalım) arada bir takım dönüşüm mekanizmaları geliştirildi. Bunları kısaca şöyle özetleyebiliriz :

  • Tünelleme mekanizmaları (IPv6 paketlerinin IPv4 paketleri içinde enkapsüle edilerek taşınması)
  • NAT mekanizmaları (IPv4 to IPv6 ya da tam tersi)
  • Dual Stack (hem IPv4 hem IPv6) çalışabilen cihazlar.

Bu geçiş mekanizmaları ile dünya yavaş yavaş IPv6’yı devreye almaya başladı bile.

Ülkemizde ise kamu kurum ve kuruluşlarının IPv6’ya geçiş planına ilişkin 2010/25 sayılı Başbakanlık Genelgesi 8 Aralık 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Genelgede yer alan 3 aşamalı geçiş planına göre kamu kurum ve kuruluşları en geç 31 Ağustos 2013 tarihine kadar internet üzerinden verdikleri kamuya açık tüm hizmetleri IPv6’yı destekler hale getireceklerdi.

Bu tarihin üzerinden yaklaşık 5 yıl geçmiş, acaba gerçekten kamuya açık tüm hizmetler IP versiyon 6 üzerinden de verilebiliyor mu? Kim bilir.