Browsed by
Kategori: VoIP

Merhaba, bu kısımda Voice Over IP teknolojileri ile ilgili konfigürasyon, problem çözümü yenilikler ve incelemelerin olduğu yazılarımı bulabilirsiniz.

Cisco IP DECT Çözümleri

Cisco IP DECT Çözümleri

Cisco çok uzun zamandır kendi ürün ailesinde bulunmayan ve Wi-Fi ya da 3. parti DECT ürünler ile tamamlanmaya çalışılan kablosuz telefon ihtiyacını karşılamak için geliştirdiği IP DECT Çözümlerini duyurdu.

Cisco IP DECT ürünleri Amerika ve Kanada’da 1920 – 1930 MHz, Diğer yerlerde ise 1880 – 1900  MHz frekans bandı aralığında çalışıyor. IP DECT serisi şimdilik 210 serisi baz istasyonu ve 6825 serisi el terminalinden oluşuyor. İsterseniz bu ürünlere biraz daha yakından bakalım:

Cisco 6825 IP DECT El Terminali

Cisco 6825 IP DECT El Terminali
  • 2″ 240×320 Piksel 65K Renkli Ekran
  • 17 Saate Kadar Konuşma, 200 Saate Kadar Bekleme Süresi
  • 2 Hat Destekli
  • Dar Bant (G.726) ve Geniş Bant (G.722) Kodek Desteği
  • Bluetooth ve 3.5mm Kablolu Kulaklık Desteği
  • Bel Klipsi
  • Boyutlar: 117 mm x 46 mm x 20 mm
  • Ağırlık: 86 gr.

Not: Cisco 6825’te diğer dillerin yanı sıra Türkçe dil desteği de mevcut.

Cisco 210 IP DECT Baz İstasyonu

Cisco 210 IP DECT Baz İstasyonu
  • Tek Baz İstasyonunda 30 El Terminali Kayıt
  • Tek Baz İstasyonunda Geniş Bant Kodek ile Eş Zamanlı 5, Dar Bant Kodek ile Eş Zamanlı 10 Çağrı
  • Çoklu Hücre (Multicell) Teknolojisi
  • 254 Baz İstasyona Kadar Ölçeklenebilirlik
  • Toplam 1,000 SIP Cihaz Kayıt
  • Toplam Geniş Bant Kodek ile Eş Zamanlı 1000, Dar Bant Kodek ile Eş Zamanlı 2,000 Çağrı
  • G.711 (A-law & mu-law), G.722.2, G.726, G.729 (a & ab) Kodek Desteği
  • PoE Class 2
Cisco 210 Baz İstasyonlarını Çoklu Olarak da Kullanabilirsiniz.

Multicell konseptinde baz istasyonlarını kontrol eden merkezi bir mekanizma yok, bir tane baz istasyonu ana istasyon oluyor ve diğer istasyonlar ana istasyonda tanımlanan “Chain ID” ve kendi MAC adresleri ile bağlanıp veri senkronizasyonuna başlıyorlar. Evet hepsi bu kadar.

Desteklenen Platformlar

Yeni IP DECT serisi multiplatform bir ürün olduğu için standart SIP protokolünü kullanan hemen hemen tüm santralleri destekliyor. Cisco’nun resmi olarak desteklediği platformlar da şu şekilde:

  • Asterisk
  • Cisco BroadSoft BroadWorks
  • Cisco BroadCloud
  • Centile
  • Metaswitch

Bu listeye bakarak bile aslında Cisco’nun tümleşik iletişim çözümlerindeki stratejisini az çok anlayabilirsiniz 🙂

Son Söz

Cisco her ne kadar şimdiye kadar hep WiFi telefonlarını ön plana sürse de artık projelerde yumuşak karnı olan DECT telefon ihtiyacını karşılamaya başladı. Daha önceki yazımda da yazdığım üzere UCaaS, HaaS gibi OpEx odaklı çözümlerle Cisco bu alanda rakiplerini geride bırakabilecek mi bunu hep beraber göreceğiz.

WebRTC Nedir?

WebRTC Nedir?

WebRTC adını son zamanlarda oldukça fazla duymaya başladık. Aslında çok da yeni bir teknoloji değil, 2011 yılından beri kullanıma açık olan WebRTC, eş zamanlı olarak medya iletişimi (sesli ve/veya görüntülü) sağlayan bir teknolojidir. Pek çok avantaja sahip olan WebRTC’nin en büyük özelliği ise ek bir yazılım gerektirmeden bir çok popüler tarayıcı üzerinde doğrudan çalışabilmesidir.

WebRTC’nin açılımı Web Based Real Time Communication‘dır.  HTML5 ve Javascript API’leri kullanarak multimedya uygulamaları tasarlanabilir.

WebRTC’de kullanılan iletişim biçimini eşler arası (peer-to-peer) olarak tanımlayabiliriz. Bu iletişim doğrudan eşler arasında olduğundan her hangi bir medya sunucusuna ihtiyaç duymazsınız. WebRTC ücretsizdir ve BSD lisansına sahiptir, yani ücretsiz olarak WebRTC uygulamaları geliştirebilirsiniz. (Örneğin bu adreste WebRTC ile yapılmış bir video konferans sanal odasına girip görüşme yapabilirsiniz)

WebRTC Destekleyen Tarayıcılar

Günümüzde aşağıdaki tarayıcılar WebRTC desteklemektedir:

  • PC & MAC
    • Microsoft Edge 12+
    • Google Chrome 28+
    • Mozilla Firefox 22+
    • Safari 11+
    • Opera 18+
    • Vivaldi 1.9+
  • Android
    • Google Chrome 28+
    • Mozilla Firefox 24+
    • Opera Mobile 12+
  • iOS
    • MobileSafari/WebKit (iOS 11+)
  • Chrome OS
  • Firefox OS
  • BlackBerry 10
  • Tizen 3.0

WebRTC Bileşenleri

WebRTC’de 3 ana bileşen vardır:

1. MediaStream API

MediaStream API, javascript kullanarak kullanıcıdaki kamera, mikrofon veya ekrana erişim fonksiyonunlarını sağlar.

2. RTCPeerConnection API

RTCPeerConnection API, NAT traversal, Codec işleme, karşılıklı SDP anlaşması, medya iletimi ve eşler arasındaki güvenli bağlantı fonksiyonlarını sağlar.

3. RTCDataChannel API

RTCDataChannel API, eşler arasında çift yönlü veri aktarım kanalları kurulması fonksiyonlarını sağlar.

Eşler Arası Bağlantının Kurulması

Sinyaleşme, eşler arasındaki bağlantıyı oluşturan bir süreçtir. WebSocket, XMPP, SIP veya herhangi bir mekanizmayla elde edilebilir. WebRTC teknolojisi, RTP, STUN, SIP ve ICE gibi önemli protokollerden yararlanır.

WebRTC Sinyalleşme Süreci

Session Description Protocol (SDP)

SDP olarak da bilinir, Bir bağlantı kurmadan önce eşler arasındaki medya yeteneklerini (ses kodekleri, IP ve port bilgileri vs.) birbirlerini iletmek ve karşılıklı ortak noktada buluşmak için kullanılan bir protokoldür.

Interactive Connectivity Establishment (ICE)

ICE, NAT traversal mekanizması için kullanılan bir frameworktür. ICE mevcut tüm adayları toplar (yerel IP adresleri, dönüş IP adresleri STUN ve iletilen IP adresleri – TURN). Toplanan tüm adresler daha sonra SDP aracılığıyla uzak eşlere gönderilir.

STUN Sunucusu

STUN sunucusu, eşlerin genel (public) IP adreslerini, kullandıkları NAT türlerini ve NAT tarafından belirlenen yerel port bilgisi ile ilişkilendirilen Internet tarafı port bilgisi arasındaki ilişkiyi bulmalarını sağlar.

TURN Sunucusu

TURN sunucusu STUN kullanımı mümkün olmadığında, medya akışlarını bir TURN sunucusu üzerinden iletmek için (proxy gibi düşünebilirsiniz) kullanılır.

WebRTC her zaman eşler arası (P2P) değildir, çoklu iletişim durumlarında ise (ör. video konferans) farklı çözümler mevcuttur. Şimdi bunlara bir göz atalım.

Çoklu Nokta İletişim Türleri

1. Mesh

Mesh ağında, tüm eşler akışlarını doğrudan ağdaki diğer bağlı eşlere ayrı ayrı gönderir.

Mesh Topolojisinde Tüm Eşler Birbirleri İle İletişim Halindedir

Bu yapı tamamen dağıtık bir yapı olduğundan merkezde her hangi bir medya sunucusu bulunmasına gerek yoktur. Mesh yapısının dezavantajı ise yüksek bant genişliği kullanımıdır. Mesh yapısı kullanılan bir çoklu video görüşmesinde her kullanıcı 1 Mbps lik bir akış ürettiiği taktirde kullanıcı başına alınan ve gönderilen veri miktarı 4 er Mbps olacaktır.

2. SFU

SFU, Selective Forwarding Unit (Seçici İletme Birimi) anlamına gelir. Bir SFU gelen medya akışlarını tüm kullanıcılardan alır ve daha sonra hangi kullanıcılara gönderileceğine karar vererek iletimini sağlar.

SFU Merkezden Tüm Eşlere Ayrı Ayrı Aktarım Yapar

Bu yapıda her kullanıcı kendi ürettiği medya akışını SFU sunucusuna iletir. SFU sunucusu kim hangi akışı istiyorsa ona gönderebilir. Bu sayede bant genişliği daha efektif kullanılmış olur. Mesh örneğinde olduğu gibi burada da her kullanıcı 1 Mbps lik bir akış üretirse kullanıcı başına toplam gönderim miktarı 1 Mbps, toplam alım miktarı ise maksimum 4 Mbps olacaktır.

3. MCU

MCU, Multipoint Conferencing Unit (Çok Noktalı Konferans Birimi) anlamına gelir. Bir MCU gelen medya akışlarını tüm kullanıcılardan alır, hepsini çözer (decode), yeni bir düzen oluşturur ve tüm kullanıcılara tek bir akış olarak gönderir.

MCU Tüm Eşlerin Medyalarını Birleştirerek Eşlere Tek Bir Akış Gönderir

Bu yapının SFU dan farkı ise her kullanıcıya kombine tek bir akış gönderileceği için kullanıcı başı toplam gönderim ve alım miktarı 1 er Mbps olacaktır. Bu yapının da dezavantajı tahmin edebileceğiniz üzere merkezde bulunan yüksek işlem gücüne sahip olan MCU maliyetidir.

Cisco IP Telefon Ekran Görüntüsünü Almak

Cisco IP Telefon Ekran Görüntüsünü Almak

Cisco IP Telefon modellerinde bulunan ekran görüntüsü alma fonksiyonu özellikle uzaktan destek gerektiren bazı durumlarda çok işinize yarayabilir. Aşağıdaki yazımda Cisco 7800 ve 8800 serisi telefonlar için ekran görüntüsü alma prosedürünü bulabilirsiniz.

İlk önce, Cisco Unified Communications Manager (CUCM) üzerine birkaç ayarı doğrulayalım.

CUCM Ayarları

Bir Cisco IP Telefonun ekran görüntüsünü alabilmek için öncelikle o telefonun bir CUCM kullanıcısı (End User) ile eşleştirilmesi ve telefon ayarlarından web erişiminin (Web Access) açılmış olması gereklidir. Bu ayarları CUCM Administration sayfasından Device -> Phone menüsünü kullanarak ve ilgili telefonu seçerek yapabilirsiniz.

Öncelikle telefonun web arayüzünü açmak gerekiyor. Bunun için Product Specific Configuration Layout başlığındaki Web Access i Enable etmek yeterli.

Cisco IP Telefon Web Erişimi Ayarları

Daha sonra IP Telefon ile kullanıcıyı eşleştirmemiz gerekiyor. Yine aynı sayfada Owner User ID kısmında ilgili kullanıcıyı seçiyoruz.

Cisco IP Telefon ile Kullanıcıyı Eşleştirme

Kullanıcıyı seçtikten sonra User Management -> End User menüsünden ilgili kullanıcıyı seçin ve Device Information başlığındaki Controlled Devices bölümünde ilgili telefonun eklenmiş olduğundan emin olun.

End User Bölümünde Kullanıcı – IP Telefon Eşleştirme

Bu ayarları yaptıktan sonra System -> Enterprise Parameters menüsüne girerek telefonun web arayüzüne erişirken kullanacağı kullanıcı doğrulama URL’lerini kontrol edelim. İlgili ayarlar Phone URL Parameters ve Secure Phone URL Parameters başlıklarında bulunabilir.

IP telefonlarda kimlik doğrulama aşağıdaki URL biçimi ile çalışır:

http(s)://cucmcip/authenticate.jsp?UserID=<kullanıcıadı>&Password=<şifre>&devicename=<cihazadı>

Eğer girilen bilgiler uygun ise, tarayıcı basit bir “AUTHORIZED” mesajı, eğer bilgilerde tutarsızlık varsa “UN-AUTHORIZED” mesajı görüntüler. Aşağıda örnek bir URL ve çıktısını bulabilirsiniz:

CUCM Kullanıcı Adı ve Şifrenizi Bu Şekilde de Kontrol Edebilirsiniz

İpucu: Eğer telefonlarda kimlik doğrulama işlemini by-pass etmek istiyorsanız Enterprise Parameters altındaki Authentication URL‘lerini her halikarda “AUTHORIZED” olarak cevap verecek bir web sayfasına yönlendirebilirsiniz 🙂

Web Tarayıcı Üzerinden Ekran Görüntüsü Almak

Eğer yukarıda anlatılan adımların hepsini düzgün bir şekilde yaptıysanız artık IP telefonunuzun ekran görüntüsünü alabilirsiniz demektir. Bunun için aşağıdaki URL’i kullanabilirsiniz:

 http://cucmip/CGI/Screenshot 

Kullanıcı adı ve şifreyi girdikten sonra aşağıdaki gibi bir görüntü alacaksınız:

Web Tarayıcı Üzerinden Alınan Cisco 7821 IP Telefon Ekran Görüntüsü

Sorun Giderme

Eğer web tarayıcızınızda şunun gibi bir hata mesajı alırsanız:

 <CiscoIPPhoneError Number=”4” /> 

Bu sorun büyük ihtimalle kimlik doğrulama ile ilgilidir. Telefonun bir kullanıcının kontrolünde olduğunu ve kullanıcının kimlik bilgilerinin doğru olduğunu doğrulayın. Bunu kolayca görebilmek için yukarıdaki authentication URL biçimini kendi telefonunuza göre uyarlayıp test edebilirsiniz. URL çalışıyor ancak telefonun web sayfası hala aynı hatayı gösteriyorsa, telefonu sıfırlayın ve tekrar deneyin.

 <CiscoIPPhoneError Number=”0” /> 

Bu hata ise telefonun kimlik doğrulama için CUCM’de sağlanan URL’e bağlanamadığını gösterir. Buna neden olabilecek birçok şey olabilir, hemen hemen hepsi erişilebilirlik ile ilgilidir. IP telefonlardan CUCM’e (ya da doğrulama sunucusuna) doğru DNS, yönlendirme, vs. gibi tanımları kontrol etmeniz gerekecektir.

CUCM 14 İle İlgili İlk Bilgiler ve Desteklenmeyecek IP Telefonlar

CUCM 14 İle İlgili İlk Bilgiler ve Desteklenmeyecek IP Telefonlar

CUCM versiyon 12’den sonra malum sebeplerden dolayı 13’ü atlayarak muhtemelen önümüzdeki yılın başlarında 14 olarak karşımıza çıkacak. Bu versiyonda 11.5 ve 12 versiyonlarında olduğu gibi birtakım IP telefonlar da desteklemeyecek.

CUCM 14’te Desteklenmeyecek Olan Modeller

CUCM 14 ile birlikte genel olarak uzun yıllardır piyasada olan farklı IP telefon modelleri artık kullanılamayacak. Aşağıdaki listede desteklenmeyecek olan modelleri bulabilirsiniz:

  • Cisco Unified IP Phone 3911, 3951
  • Cisco Unified IP Phone 6911, 6921, 6941, 6945, 6961
  • Cisco Unified IP Phone 7906G, 7911G, 7925, 7925G-EX, 7926, 7931, 7936, 7937G, 7940, 7941, 7960, 7961, 7985
  • Cisco Unified IP Phone 8941

Bu telefon modellerinden herhangi birini kullanıyorsanız, CUCM versiyon 14’e yükseltme yaptıktan ve yeni sürüme geçtikten sonra bu telefonlar için kayıt (registration) işlemi CUCM tarafından engellenecektir. Eğer IP telefon açık kalırsa, telefon sürekli kendini kayıt etmeye çalışacağı için CallManager servisine yük getirmenin yanı sıra gereksiz ağ trafiği yaratacaktır.

Telefonların Desteklenmeme Sebepleri

Görünüşe göre Cisco günün sonunda sadece 7800 ve 8800 serisi telefonları kullanacak, bunun sebeplerini de şu 4 alt başlıkta açıklamışlar:

  • Güvenlik – Eski telefon modelleri kritik yazılım güncellemelerini alamadığından, yeni güvenlik sorunları ortaya çıktıkça kullanıcıları korumak için.
  • Yeni Özellikler ve Uygulamalar – Bazı telefon modelleri çok uzun yıllar önce tanıtıldığından (ör, 7900 serisi on yıl önce tanıtılmıştı) bu telefon modellerinde bulunan eski işlemci ve donanımlar, yeni uygulamalar ve güvenlik özelliklerinin uygulanması konusunda bir takım sıkıntılara sebep olduğundan kullanıcı deneyimini üst düzeyde tutabilmek için.
  • Sürdürülebilirlik – Eski telefonlar için artık geliştirme desteği veya regresyon testleri yapılmadığından sürdürülebilirliği sağlamak için.
  • Ömrünün Sonuna Gelmiş Ürünler – Yukarıda listelenen telefon modelleri için geçmişte satış ve ömür sonu duyuruları yapılmıştı. Bu telefon modelleri, CUCM 14 piyasaya çıktığında ömürlerini doldurmuş olacak.

Bu sebeplerin ardından eğer sizin de CUCM 14’e geçme planınız varsa ve elinizde artık desteklenmeyecek eski model telefonunuz varsa Cisco aşağıdaki tavsiyelerde bulunuyor:

  1. Desteklenmeyen telefonları tanımlayın ve versiyon 14’e yükseltmenizi zamanında planlayın.
  2. Rekabetçi alım satım programlarından yararlanın (Trade-in, Cisco Capital vb.) veya, telefonları uygun maliyetli bir şekilde yenilemek için Cisco ekipleriyle birlikte çalışın.
  3. Jabber kullanarak yazılım tabanlı uç cihazlara geçme stratejisini düşünün.
  4. Cisco çözüm ortaklarıyla desteklenen 7800 ve 8800 serisi IP telefonlara geçiş hakkında konuşun.

Konuyla ilgili Cisco.com da yayınlanan Field Notice’e bu linkten ulaşabilirsiniz.

Cisco IP Telefon XML Uygulama Geliştirmek

Cisco IP Telefon XML Uygulama Geliştirmek

Cisco IP telefonlarda bulunan XML görüntüleyici özelliği sayesinde telefonlara ek servisler yazabilir ve ek uygulamalar geliştirerek IP telefonlarınıza yeni özellikler ekleyebilirsiniz. Bu yazımda Cisco IP telefon XML servislerinin nasıl çalıştığını ve ufak XML uygulamalarının nasıl yapılabileceğini bulabilirsiniz.

Cisco IP Telefon XML uygulamaları tahmin edeceğiniz üzere bir web sunucusu üzerinden çalışmaktadır. IP telefonlar bu web sunucusuna bir istekte bulunur ve sunucudan dönen XML dosyasını ayrıştırıp kullanıcının okuyabileceği hale getirirler. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise, web sunucunun CUCM tarafından değil, IP telefonlar tarafından erişilebilir olması gerekliliğidir.

Cisco IP Telefonların XML Uygulamaları ile Haberleşmesi

Cisco IP telefonların bilgileri ayrıştırıp okunabilir hale getirebilmesi için bir takım XML nesneleri kullanılmaktadır. Aşağıdaki tabloda Cisco IP telefonlar tarafından desteklenen XML nesnelerini bulabilirsiniz:

  • CiscoIPPhoneMenu
  • CiscoIPPhoneText
  • CiscoIPPhoneInput
  • CiscoIPPhoneDirectory
  • CiscoIPPhoneImage
  • CiscoIPPhoneImageFile
  • CiscoIPPhoneGraphicMenu
  • CiscoIPPhoneGraphicFileMenu
  • CiscoIPPhoneIconMenu
  • CiscoIPPhoneIconFileMenu
  • CiscoIPPhoneStatus
  • CiscoIPPhoneStatusFile
  • CiscoIPPhoneExecute
  • CiscoIPPhoneResponse
  • CiscoIPPhoneError

Not: Her XML nesnesi her IP telefon modeli tarafından desteklenmeyebilir. XML nesneleri ile ilgili daha detaylı bilgiyi bu sayfadaki “Cisco Unified IP Phone Services Application Development Notes” dokümanlarından bulabilirsiniz.

XML uygulamalarının çalışma prensibini kısaca özetledikten sonra dilerseniz basit bir uygulama ile devam edelim.

İlk XML Uygulama: Hello World!

Yazılım dünyasının gelmiş geçmiş en büyük klişesi “Hello World” ü anmamak olmaz. Dilerseniz bunu IP telefonların ekranlarına bastıralım. İlk olarak yapmamız gereken bir XML dosyası oluşturmak. Herhangi bir metin editörü ile bir XML dosyası (hello.xml) oluşturun ve içine şunları ekleyin:

Hello World XML Kodu

Burada göreceğiniz üzere CiscoIPPhoneText, Title ve Text nesnelerini kullanıyoruz. Bunlar sırası ile Bir yazı göstereceğimizi, yazının başlığını ve yazının içeriğini belirtiyor.

Dosyayı oluşturduktan sonra bir web sunucusuna koyun (dosyaynın ve sunucunun çalıştığından emin olmak için dosyanın bulunduğu URL i web tarayıcısına yazıp deneyebilirsiniz) ve CUCM Administration sayfasından Device > Device Settings > Phone Services menülerine girin ve Add New‘a basarak yeni servisi tanımlama sayfasını açın.

CUCM Administration Phone Services Menüsü

Açılan sayfada Service Name, Service URL zorunlu olmak üzere ilgili alanları doldurun ve Enable‘ı seçerek Save‘e basın.

CUCM – XML Servis Eklemek

XML servisini CUCM’e ekledikten sonra bu servisi hangi telefonda çalıştırmak istiyorsanız Device > Phone menüsüne gelerek ilgili telefonu seçin ve telefonun konfigürasyon sayfasının sağ üst köşesindeki drop-down menüden Subscribe / Unsubscribe Services‘ı seçin.

CUCM – IP Telefon Subscribe Services Menüsü

Açılan sayfadaki drop-down menüden eklediğiniz servisi seçin, Next ve ardından Subscribe düğmesine basın.

CUCM – Servis Ekleme

Save e basıp ilgili pencereyi kapatın ve telefonun ayarlarını kaydedin. Artık IP telefonunuzda servisler tuşuna bastığınızda bu servisi görmeye başlayacaksınız.

IP Telefon Servis Tuşu ve Servis Menüsü

İlgili servisi seçtiğinizde IP telefon web sunucudan XML sayfasını çağıracak ve ekranda gösterecektir.

Hello World XML Uygulaması

Dinamik XML Uygulamaları Geliştirmek

Düz XML sayfalar ile kolayca statik sayfalar oluşturabilirsiniz, eğer dinamik servisler ve değişken içerikler sunmak isterseniz PHP, Javascript, CGI gibi web dillerini kullanarak da XML sayfaları oluşturabilirsiniz. Aşağıda PHP kullanarak oluşturulan basit bir XML uygulama örneğini bulabilirsiniz.

Örnek: Zar Uygulaması

Üstte yapmış olduğumuz XML içeriğini bu kez PHP ekleyerek oluşturalım. IP telefonların PHP sayfalarını işleyebilmesi için ilk başta text/xml etiketini kullanmamız gerekiyor. 1’den 6’ya kadar rastgele bir sayı gösteren PHP kodumuzu da içerikteki Text nesnesinin içine PHP etiketleri ile yerleştiriyoruz:

Cisco IP Telefon – PHP & XML Zar Uygulaması Kodu

Kodun alt kısmında bulunan SoftKeyItem nesneleri ile IP telefon ekranlarının alt kısmına fonksiyon tuşları ekleyebiliyoruz. Bu örnekte sayfayı tekrar yüklemeyi sağlayan Update ve servisten çıkmaya yarayan Exit olmak üzere iki farklı tuş ekledik. Dosyayı .php uzantısı ile kaydedip web sunucusuna koyduktan sonra yine üstteki adımları uygulayarak IP telefonlara bir servis olarak ekleyebilirsiniz. Aşağıda zar uygulamasının IP telefon üzerindeki görüntüsünü görebilirsiniz:

Cisco IP Telefon – PHP & XML Zar Uygulaması